İslam’a uygun yaşamayan evladımı reddetmeli miyim?
Sorunun Detayı
"Hocam benim dört oğlum var. En büyüğü hırsızlık, yalan söyleme, okuldan kaçma gibi utanç duyulacak davranışlar içerisinde. Ne kadar karşımıza alıp konuşsak da üzerine düşsek de olmuyor, İslam’a yakışmayacak şekilde yaşıyor. Şimdi de Rus bir kızla evlenmek istiyor. Hocam defalarca öğüt verdim, anlattım ve bunların benim değil Allah’ın emirleri olduğunu söyledim ama değiştiremiyorum, bir fayda etmiyor. Bu durumda ne yapmam gerekiyor, reddetsem de onun işlediği günahlardan ben de sorumlu olur muyum?"
Açıklama
Değerli Müslüman, evladınızın İslam'a uygun olmayan davranışlar sergilemesi ve sizin öğütlerinize rağmen değişmemesi, aile içinde büyük bir üzüntü ve endişe kaynağıdır. Bu durum, ebeveyn olarak sizin sorumluluğunuz ve sabrınızla birlikte nasıl bir tutum takınmanız gerektiği konusunda sorular doğurabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evladınızı günahlarından dolayı reddetmek, yani ona karşı tamamen kalbinizi kapatmak ve ona karşı merhamet ve şefkatten vazgeçmek doğru değildir. Ancak, onun kötü davranışlarına karşı uyarıda bulunmak, günahlarından sakındırmak ve doğru yola çağırmak ebeveynin görevidir. Evladınızın işlediği günahlar sebebiyle sizin sorumluluğunuz, onu doğru yola davet etmek ve ona rehberlik etmektir; günahları onun kendisine aittir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, sabırlı olmayı ve evlatlar için dua etmeyi emreder:
"Ey iman edenler! Sabredin, sabırda yarışın, birbirinize karşı dayanıklı olun ve Allah'tan korkun ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3/200)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Her baba, evladını iyi terbiye etmekle yükümlüdür." (Buhari, Edeb 69)
Ve yine Peygamberimiz, evlatların günahlarından ebeveynlerin sorumlu olmadığını belirtmiştir:
"Her kişi kendi amellerinden sorumludur." (Müslim, Mukaddime 17)
Detaylı Açıklama
Evladınızın kötü davranışları karşısında onu tamamen reddetmek, aile bağlarını koparmak ve iletişimi kesmek çözüm değildir. Aksine, sabırla, sevgiyle ve hikmetle onu doğru yola çağırmaya devam etmek gerekir. Ona karşı merhametli olmak, dua etmek ve gerektiğinde İslam ahlakını ve değerlerini hatırlatmak önemlidir. Evladınızın evlenme isteği konusunda ise, İslam'da evlilikte din ve ahlak uyumu önemlidir; ancak evladınızın tercihini zorla engellemek yerine, ona doğruyu anlatmak ve rehberlik etmek daha uygundur.
Unutulmamalıdır ki, evladınızın günahlarından dolayı sizin sorumluluğunuz, onu doğru yola davet etmekle sınırlıdır. Onun yaptığı kötü davranışlar sizin günahınız değildir. Bu nedenle, onu reddetmek yerine, ona karşı sorumluluğunuzu yerine getirip dua etmeye devam etmelisiniz.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, evladın günahlarından ebeveynin sorumlu olmadığı, ancak ebeveynin onu terbiye etmekle yükümlü olduğu vurgulanır. Bazı alimler, evladın kötü davranışlarının aile içinde ciddi zararlar vermesi halinde, sınır koymanın ve mesafelenmenin caiz olduğunu belirtirler; ancak bu da tamamen reddetmek anlamına gelmez.
Sonuç
Evladınızı günahlarından dolayı tamamen reddetmeyiniz; sabır ve sevgiyle onu doğru yola çağırmaya devam ediniz. Günahlarından dolayı sizin sorumluluğunuz yoktur, ancak ona rehberlik etmek sizin görevinizdir. Dua etmeyi ve iyi örnek olmayı ihmal etmeyiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
