İşçiyi, asgari ücretin altında bir maaşla çalıştırmak caiz mi?

Açıklama

İşçi ve işveren arasındaki ücret anlaşması, İslam hukukunda adalet ve hakkaniyet prensipleri çerçevesinde değerlendirilir. İşçinin emeğinin karşılığı olan ücretin hakkaniyetli ve geçim şartlarına uygun olması esastır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, işçinin emeğinin karşılığını hakkıyla almak hakkıdır ve işverenin işçiyi asgari ücretin altında çalıştırması, işçinin rızası olsa bile adaletsiz ve caiz değildir. Çünkü İslam'da zulüm ve haksızlık yasaktır.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de emek ve hakkaniyetle ilgili önemli ayetler vardır:

"Ey iman edenler! Aranızda ticaret ancak karşılıklı rıza ile olmalıdır." (Nisa, 4/29)

"Allah, emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)

Hz. Peygamber (sav) de işçinin hakkını koruma konusunda uyarıda bulunmuştur:

"İşçinin ücretini, işi bitirir bitirmez vermek gerekir." (Buhari, Edeb 27)

Detaylı Açıklama

Günümüzde işçi-işveren ilişkilerinde asgari ücret, devlet tarafından belirlenen ve işçinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek seviyede olan en düşük ücret sınırıdır. İslam hukuku da işçinin hakkını korumayı amaçlar. İşçi, iş bulamadığı için düşük ücret teklifini kabul etmiş olsa bile, işverenin bu durumu kötüye kullanarak emeğin karşılığını eksik vermesi haksızlıktır ve caiz değildir. Çünkü İslam'da zulüm ve haksızlık yasaklanmıştır. İşveren, işçiye hakkını tam ve zamanında vermekle yükümlüdür. Ayrıca, işçinin rızası olsa bile, adalet ve hakkaniyet ilkeleri gereği işçinin temel geçim şartlarını karşılamayan ücretle çalıştırılması uygun değildir. Bu durum, işçinin mağduriyetine ve sosyal adaletsizliğe yol açar.

Türkiye'de asgari ücret kanunla belirlenmiş olup, bu ücretin altında işçi çalıştırmak iş hukuku açısından da yasaktır. İslam hukuku ile uyumlu olarak, işverenler çalışanlarına en az asgari ücret kadar ödeme yapmalı, işçinin onurunu ve geçim hakkını gözetmelidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak işçinin hakkının korunması esastır. Hanefi mezhebi gibi Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhepleri de işçinin emeğinin karşılığını hakkıyla almasını ve adaletin gözetilmesini vurgular. Dolayısıyla mezhepler arasında bu konuda temel bir ihtilaf yoktur.

Sonuç

Değerli Müslüman, işçiyi asgari ücretin altında çalıştırmak İslam'a göre uygun değildir. İşveren olarak hakkaniyetli davranmalı, işçinin emeğinin karşılığını tam ve zamanında vermelisiniz. Böylece hem dini sorumluluğunuzu yerine getirmiş hem de sosyal adaleti sağlamış olursunuz.