İşçilerimize zekât borcumuzdan maaş verebilir miyiz?

Sorunun Detayı

"Salgın nedeniyle işlerimiz iyi gitmedi. İşçilerimize de aylıklarını ödeyemez olduk. Önümüzde iki seçenek var; işçileri işten çıkaracağız ya da bu yılki zekatımızdan onlara aylıklarını vereceğiz. Böyle bir durum caiz olur mu?"

Açıklama

Zekât, İslam'da malın belirli bir kısmının ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. İşçilerinizin maaşlarını ödeyemediğiniz ve onları işten çıkarma durumu ile karşı karşıya kaldığınızda, zekât borcunuzdan maaş vermeniz caiz midir sorusu gündeme gelir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekât malı ancak Kur'an'da belirtilen ve fakir, miskin, borçlu gibi belirli kategorideki kimselere verilebilir. İşçilerinizin maaşlarını zekât olarak vermek ancak onlar fakir veya miskin durumundaysa ve zekât alması gereken kimseler kapsamına giriyorsa mümkündür. Aksi halde, normal işçi maaşları zekât kapsamına girmez.

Deliller

Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:

"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe Suresi, 9:60)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın bu sınırlı gruplara verilmesini emretmiştir. (Buhari, Zekât, 1)

Detaylı Açıklama

İşçilerinizin maaşlarını ödeyemediğiniz için zekâtınızı onlara vermek istiyorsanız, öncelikle onların durumunu değerlendirmeniz gerekir. Eğer işçileriniz fakir veya miskin durumundaysa, yani temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorlarsa, zekât vermeniz caizdir ve hatta sevaplıdır. Ancak işçileriniz normal bir ücret karşılığında çalışıyor ve geçimlerini sağlıyorlarsa, onların maaşlarını zekâtınızdan vermek doğru olmaz. Çünkü zekât, belirli ihtiyaç sahiplerine verilmek üzere farz kılınmıştır. Bu durumda işçilerinizin maaşlarını normal ticari veya iş ilişkisi kapsamında ödemeniz gerekir.

Salgın gibi zor zamanlarda işçilerin mağdur olmaması için devletin ve toplumun sosyal destek mekanizmalarından faydalanmak da önemlidir. Zekâtınızı ise İslam'ın belirttiği şekilde ihtiyaç sahiplerine ulaştırmanız gerekir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak zekâtın verileceği grupları Tevbe Suresi 9:60 ayetine göre kabul eder. Ancak bazı alimler, işçilerin gerçekten fakir olduğu durumlarda zekâtın onlara verilmesini uygun görürler. Yine de işçinin normal bir ücret karşılığı çalıştığı durumlarda maaşın zekât olarak verilmesi caiz değildir.

Sonuç

Değerli Müslüman, işçilerinizin maaşlarını zekâtınızdan vermek ancak onların fakir ve ihtiyaç sahibi olması halinde caizdir. Aksi takdirde, zekâtınızı İslam'ın belirttiği ihtiyaç sahiplerine vermeniz ve işçilerin maaşlarını normal iş ilişkisi kapsamında ödemeniz gerekir.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar