İşçi Durumundayken Zekat Verilir mi?
Sorunun Detayı
"S.a. Hocam benim babam bir tarlasına mercimek ekti. Bana, gel bu mercimeklerin hasadına yardım et sana gelirin dörtte birini veririm dedi. Ben de hasat zamanı ona yardım ederek dörtte bir payı bana verdi. Ben işsizim, yaklaşık iki milyar borcum var ve üç çocuğum var. Benim payıma 2010 tl geçti. Benim ne kadar zekat vermem gerekiyor? Mercimek susuz araziye ekildi, gübre falan atılmadı. Bu konuda beni aydınlatırsanız sevinirim. Allah razı olsun."
Açıklama
Değerli Müslüman, zekat İslam'da malın belirli bir miktarına ulaşınca verilen bir ibadettir. İşçi durumunda olan bir kimsenin zekat vermesi, sahip olduğu malın nisaba ulaşıp ulaşmamasına bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişinin elinde bulunan ve üzerinden bir yıl (hicri) geçmiş olan mal, nisap miktarına ulaşırsa zekat vermesi farzdır. İşçi olarak elde edilen gelir veya pay, zekat vermek için değerlendirilir ancak sadece çalışmaya bağlı gelir değil, kişinin toplam mal varlığı göz önünde bulundurulur.
Deliller
Zekatın farz oluşu Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir nispetinde zekat verin..." (Kur'an, Tevbe Suresi, 9:103)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekatın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiğini belirtmiştir:
"Zekat, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farz olur." (Sahih Buhari, Zekat, 3)
Detaylı Açıklama
Sizin durumunuzda, babanızın tarlasından aldığınız mercimek payı, sizin malınız sayılır. Ancak bu payın zekata tabi olması için onun nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Nisap, genellikle 85 gram altın veya onun parasal karşılığıdır. 2010 TL, günümüz altın fiyatlarına göre nisap miktarının altında olabilir veya yakın olabilir; bu nedenle güncel altın fiyatlarıyla karşılaştırmak gerekir.
Mercimeğin susuz ve gübresiz ekilmiş olması, ürünün değeri veya zekat hesaplamasında doğrudan etkili değildir. Önemli olan sizin elinize geçen net paydır.
İşsiz olmanız ve borcunuzun bulunması zekat vermenizi engellemez; ancak borçlarınız malınızdan fazla ise zekat verilmez çünkü malınızın net değeri nisabın altındadır. Ayrıca, zekat borcu olan kimse öncelikle borcunu ödemelidir.
Sonuç olarak, elinizdeki 2010 TL'nin nisap miktarına ulaşıp ulaşmadığını tespit edin. Eğer nisap miktarına ulaşmışsa ve üzerinden bir yıl geçmişse, bu miktarın %2,5'u oranında zekat vermeniz gerekir. Borçlarınızı da göz önünde bulundurarak hesaplama yapınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde malın nisaba ulaşması ve yıl geçmesi şartını arar. Ancak bazı alimler, işçi ücretleri veya geçici gelirlerin zekata tabi olmayabileceğini belirtirler. Fakat genel kanaat, malın sizin mülkünüz olması ve nisaba ulaşması halinde zekatın farz olduğudur.
Sonuç
Öncelikle elinizdeki malın nisap miktarına ulaşıp ulaşmadığını ve üzerinden bir yıl geçip geçmediğini kontrol edin. Borçlarınızı da dikkate alarak, nisaba ulaşan malınız varsa %2,5 oranında zekat vermeniz gerekir. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
