İnternet'ten İndirilen Yazılımı Kullanmak
Sorunun Detayı
"Esselamu Aleykum ve Rahmetullahi ve Berakâtuhu. Ben normalde fiyatı 3500$ olan bir bilgisayar yazılımı kullanıyorum. Ama bu yazılımı internetten hiçbir bedel ödemeden indirip kullanıyorum. Bu yazılımın sahibi olan firma (yabancı bir firma) kişisel kullananlardan ziyade şirketlerin kullandığı yazılımların orjinal mi korsan mı olduğunu denetliyor. Ben kişisel olarak kullanıyorum. Bu durumda bu yazılımı kullanmak caiz midir? Ayrıca ben bu yazılımla (bu yazılım 3 boyutlu çizim yazılımı) oluşturduğum çizimleri internetten çeşitli stüdyolara satıyorum. Kullandığım yazılım korsan olduğu için benim satışlardan kazandığım para helal olur mu?"
Açıklama
İnternet üzerinden ücretsiz indirilen ve orijinal lisans ücreti ödenmeyen yazılımların kullanımı, İslam hukukunda emanet ve hak sahipliğine saygı açısından değerlendirilmesi gereken bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir malın sahibi olan kişinin hakkını izinsiz almak, hırsızlık ve zulüm kapsamına girer. Bu nedenle, lisans ücreti ödenmeyen yazılımı kullanmak caiz değildir. Yazılımın sahibi olan firmanın hakkı korunmalıdır. Ayrıca, bu yazılımla yapılan ürünlerin satışı da meşru değildir, çünkü kullanılan araç haram bir şekilde elde edilmiştir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve hak sahipliğine saygı şu şekilde vurgulanır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin, ancak karşılıklı rıza ile olan ticaret müstesnadır." (Bakara, 2/188)
Hz. Peygamber (s.a.v) de haksız yere başkasının malını almak konusunda uyarıda bulunmuştur:
"Mümin, müminin malına göz dikmez." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, yazılım firmaları emek ve sermaye harcayarak ürün geliştirirler ve bu ürünlerin lisans ücretleri onların hakkıdır. İnternetten ücretsiz indirilen yazılımlar genellikle korsan olup, sahibinin izni olmadan çoğaltılmıştır. Bu durumda yazılımı kullanmak, sahibinin hakkını gasp etmek anlamına gelir ve İslam'da yasaktır.
Kişisel kullanımda bile bu durum geçerlidir. Yazılımı kullanmak için lisans ücreti ödenmelidir. Ayrıca, bu yazılımla oluşturduğunuz çizimleri satmanız durumunda, kullanılan aracın haram yolla elde edilmesi nedeniyle kazancınızın da helal olması mümkün değildir. Çünkü haram olan bir araçla yapılan işten elde edilen gelir de haramdır.
Günümüzde birçok yazılım firması bireysel kullanıcılar için uygun fiyatlı veya ücretsiz alternatifler sunmaktadır. Ayrıca açık kaynaklı ve ücretsiz yazılımlar da mevcuttur. Bu tür meşru yollar tercih edilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak mal sahibinin hakkına saygı gösterilmesi gerektiği konusunda ittifak halindedir. Bazı alimler, eğer yazılım ücretsiz dağıtılıyorsa veya sahibinden izin alınmışsa kullanmanın caiz olduğunu belirtirler. Ancak izinsiz korsan kullanımı tüm mezheplerce caiz görülmez.
Sonuç
Sonuç olarak, lisans ücreti ödenmeden indirilen yazılımların kullanımı ve bu yazılımlarla yapılan işlerden elde edilen kazanç İslam'a göre caiz değildir. Meşru yollarla lisanslı yazılım kullanmanız ve helal kazanç elde etmeniz tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
