İller Bankası’nda Faiz

Sorunun Detayı

"Hocam Selamün Aleyküm İller Bankası A.Ş. de müdür olarak görev yapmaktayım. Kamu kuruluşu iken beş ay önce şirket oldu. Ortaklarımız Belediyeler ve İl Özel idareleri. Gelirlerimizin tamamı faizli olduğundan çok rahatsızım. Başka bir kuruma geçiş hakkımız yok. Bu durumda ne yapmalıyım. Saygılarımla."

Açıklama

İller Bankası gibi kamuya ait bir kuruluşun şirketleşmesi ve gelirlerinin tamamının faizli olması, İslam hukukunda önemli bir sorudur. Faiz (riba) kesinlikle haram kılınmıştır ve bu durum çalışanlar için etik ve dini açıdan rahatsızlık yaratabilir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre faiz kesinlikle haramdır ve faizle elde edilen gelirler caiz değildir. Faizli işlerde doğrudan çalışmak veya bu gelirlerden menfaat sağlamak uygun görülmez. Ancak zorunlu ve kaçınılmaz durumlarda, kişinin haramdan uzak durmaya gayret etmesi ve mümkünse bu durumdan kurtulması tavsiye edilir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili kesin yasaklar vardır:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'tan korkun ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3:130)

Hadislerde de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:

"Faiz yiyen, Allah ve Resulüne savaş açmıştır." (Sahih Müslim)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman kardeşim, İller Bankası'nın şirketleşmesi ve gelirlerinin faizli olması, sizin için büyük bir dini sorumluluk doğurur. Faizle iş yapmak veya faiz gelirinden doğrudan menfaat sağlamak caiz değildir. Ancak burada önemli olan sizin şahsi durumunuzdur. Eğer görev gereği doğrudan faizli işlemlerle meşgul oluyorsanız, bu durumdan mümkün olduğunca uzak durmanız gerekir. Fakat kamu hizmeti ve zorunlu görevler bağlamında, geçiş hakkınızın olmaması gibi durumlarda, bu işten ayrılmak mümkün değilse, niyetinizin haramdan uzak olmak ve bu durumun geçici olduğunu bilmek önemlidir.

Bu gibi durumlarda, haram gelirden doğrudan menfaat sağlamamak, maaşınızın faiz gelirinden değil, hizmet karşılığı olduğuna dikkat etmek gerekir. Ayrıca, mümkünse kurum içinde faizsiz finansman ve gelir kaynaklarına yönelme gayreti içinde olunmalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de zorunlu durumlarda kişinin haramdan kaçınmaya çalışması ve kolaylaştırıcı hükümleri dikkate alması gerektiğini belirtirler.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de faiz haram kabul edilir. Ancak bazı durumlarda, zorunluluk ve çaresizlik halleri dikkate alınarak farklı değerlendirmeler yapılabilir. Örneğin, Şafii mezhebi de faiz konusunda kesin yasakçıdır. Maliki ve Hanbeli mezhepleri de benzer şekilde faiz haramdır. Ancak hepsi zorunlu durumlarda kişinin niyetine ve durumuna göre kolaylık sağlar.

Sonuç

Sonuç olarak, faiz haramdır ve mümkünse bu durumdan uzaklaşmak gerekir. Ancak zorunlu ve çaresiz durumlarda, haramdan uzak durmaya gayret ederek görev yapmak ve niyetinizi temiz tutmak önemlidir. Kurum içinde faizsiz alternatiflerin geliştirilmesi için çaba göstermek de faydalı olacaktır.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar