İki kişinin birbirini eş kabul etmesi nikâh için yeterli midir?
Sorunun Detayı
"Hocam beni ailemden gelip isteyen biriyle tanışıp nişanlanma aşamasına geldik. Bu süreçte benimle görüşüp elimi tutmak istiyordu. Haram olmasın diye kendi aramızda birbirimizi eş diye kabul ettik dedik ama o esnada ikimizden başka kimse yoktu. Daha sonra bu insanla anlaşamadık ve nişanlanmadan ayrıldık. İmam nikâhı ile evliliğim geçerli oldu mu yoksa geçersiz mi bilmiyorum. Ailemin de haberi yok bu yaptığımızdan ne yapmam gerekiyor? "
Açıklama
İslam hukukunda nikâh, iki tarafın rızası ve belirli şartların yerine gelmesiyle gerçekleşen bir akittir. Ancak sadece iki kişinin birbirini eş kabul etmesi, yani aralarında bir sözleşme yapmaları, nikâhın geçerli olması için yeterli değildir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre nikâhın geçerli olabilmesi için; nikâh akdini kıyan (nikâhı kıyan kişi veya imam), iki şahit ve velinin (kadın için) rızası gereklidir. Sadece iki kişinin birbirini eş olarak kabul etmesi, nikâhın geçerli olması için yeterli değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de nikâhın şartlarına işaret eden ayetler vardır:
"Ey iman edenler! Kadınlarla evlenirken mehirlerini verin; mehir, güzel bir borçtur." (Nisa, 4/4)
Hadis-i Şeriflerde ise nikâhın şahitlik ve velinin rızası ile gerçekleştiği belirtilmiştir:
"Nikâh, velinin izni ve iki adil şahit ile yapılır." (İbn Mace, Nikâh, 3)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin ve karşı tarafın birbirinizi eş olarak kabul etmeniz, aranızda bir niyet ve sözleşme anlamına gelebilir ancak bu İslam hukukunda resmi ve geçerli bir nikâh sayılmaz. Nikâh akdinin geçerli olması için mutlaka bir imam veya nikâhı kıyan kişinin bulunması, iki adil Müslüman şahit olması ve kadının velisinin rızasının alınması gerekir. Bu şartlar yerine getirilmeden yapılan sözleşmeler, İslam açısından evlilik hükmünde olmaz. Ayrıca ailelerin haberi olmadan yapılan bu tür sözleşmeler, ileride hukuki ve sosyal sorunlara yol açabilir.
Bu durumda sizin aranızda gerçekleşen sadece bir nişan veya sözleşme aşamasıdır, nikâh akdi değildir. Eğer nikâh kıyılmadıysa, aranızda evlilik bağı oluşmamıştır ve bu nedenle herhangi bir dini evlilik sorumluluğu da doğmaz. Ancak el ele tutuşmak gibi fiillerin mahiyeti ve niyeti önemlidir; haramdan sakınmak için dikkatli olmak gerekir.
İleride evlenmek isterseniz, mutlaka ailelerin haberi ve rızasıyla, bir imam veya yetkili kişi huzurunda, iki şahit ile nikâhınızı kıymanız gerekmektedir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde nikâhın şahit ve velinin rızası ile gerçekleşmesini şart koşar. Bazı Hanbeli ve Şafii alimleri velinin rızası konusunda daha esnek olabilirler ancak şahitlerin bulunması genel olarak şarttır. Bu konuda görüş ayrılıkları olsa da, iki kişinin sadece birbirini eş kabul etmesi nikâh için yeterli görülmez.
Sonuç
Özetle, sizin aranızda sadece bir niyet ve sözleşme olmuş, ancak İslami şartlar yerine getirilmediği için nikâh gerçekleşmemiştir. Ailenizle konuşup, dini usullere uygun şekilde nikâhınızı kıymanız en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.