Hesabımızdaki paranın zekâtını nasıl hesaplamalıyız?

Açıklama

Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli miktarda malı bir yıl (nisap süresi) boyunca elde bulunduran Müslümanların vermesi gereken mali ibadettir. Banka hesabındaki paranın zekâtı da bu kurallara tabidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, hesabınızdaki paranın zekâtını verebilmeniz için o paranın nisap miktarına ulaşması ve bu miktarın üzerinden tam bir yıl (hilal yılı) geçmesi gerekir. Eğer yıl içinde paranın miktarı değişirse, yılın sonunda mevcut olan miktar üzerinden zekât hesaplanır. Ancak yıl içinde paranın miktarı sürekli olarak nisap altında ise zekât gerekmez.

Deliller

Zekâtın farz oluşu Kur'an-ı Kerim'de şöyle bildirilmiştir:

"Mallarınızda, onda bir oranında zekât vardır..." (Bakara, 2/267)

Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiğini şöyle belirtmiştir:

"Her kim bir yıl boyunca zekât nisabına ulaşan malı elde tutarsa, ona zekât farz olur." (Buhari, Zekât, 1)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, banka hesabınızdaki para zekât nisabına (yaklaşık 85 gram altının değeri) ulaştığında ve bu miktar üzerinden tam bir yıl geçtiğinde zekât vermeniz gerekir. Eğer yıl boyunca paranızın miktarı değişiyorsa, yılın sonunda hesabınızdaki miktar üzerinden zekât hesaplanır. Örneğin, dokuz ay boyunca hesabınızda nisap miktarında para varsa ve kalan üç ayda bu miktar artarsa, yıl sonunda bulunan toplam miktar üzerinden zekât verilir.

Bu durumda, yıl boyunca paranın miktarını takip etmek ve yılın sonunda mevcut olan miktarı esas almak Hanefi mezhebine göre uygundur. Nisap miktarının altına düşen dönemler, yılın tamamında nisap miktarına ulaşılmadığı sürece zekâtı gerektirmez.

Pratikte, hesap hareketlerinizi takip ederek yılın hangi gününde nisap miktarına ulaştığınızı belirlemek ve o tarihten itibaren bir yıl saymak en doğru yöntemdir. Ancak bu zor ise, yıl sonunda mevcut miktar üzerinden zekât vermek kolaylaştırıcıdır.

Diğer Görüşler

Şafii mezhebine göre de benzer şekilde, malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Ancak bazı alimler, yıl boyunca nisap miktarına ulaşan en düşük miktar üzerinden zekât verilmesini önerirler. Maliki mezhebi ise nisap miktarına ulaşılan andan itibaren yıl sayımını başlatır. Hanbeli mezhebi de Hanefi mezhebine yakın görüştedir.

Sonuç

Özetle, hesabınızdaki paranın zekâtını vermek için o paranın nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi gerekir. Yıl içinde miktar değişirse, yıl sonunda mevcut olan miktar üzerinden zekât hesaplanır. Kolaylaştırmak için yıl sonunda bulunan miktarı esas alabilirsiniz.