Her Söze İnanmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Bir hadiste bir insanın her şeye inanıp onu söylemesi ona günah olarak yeter buyrulmuş. Ben herkese inanıyorum hocam kimsenin yalan söyleyebileceğini ya da oyun çevirebileceğini kötülük yapabileceğini düşünmüyorum. Kendimde içim dışım bir insanım sadece sorunlarımı paylaşmıyorum. Şimdi ben günah mı işliyorum hocam. Anlatmakta ise mümkün olduğunca konuşmamayı deniyorum. Allahın (celle cellahu) izniyle laf taşımıyorum, sadece inanıyorum. İnanmanın ölçüsü ya da bu hadiste tam ne demek istenilmiş hocam. Vesselam."
Açıklama
Değerli Müslüman, hadiste insanların her söze inanmasının günah olduğu belirtilmiştir. Bu, doğruluğu kesin olmayan sözlere sorgusuz sualsiz inanmanın ve yaymanın sakıncalarına dikkat çekmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, her söze inanmak ve bunu doğrulamadan başkalarına aktarmak, özellikle iftira ve yalan içeren sözlerde günah teşkil eder. Ancak insanların iyi niyetle ve sorgulamadan inanması, samimiyetle kötülük yapmama niyeti varsa, bu durum farklı değerlendirilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de, doğruluğu teyit edilmeden sözlere inanmanın sakıncası şöyle bildirilir:
"Ey iman edenler! Bir haberi alırken onun doğruluğunu araştırın, yoksa bir topluluğa bilmeden zarar verirsiniz de sonra yaptığınızdan pişman olursunuz." (Kur'an, Hucurat Suresi, 49:6)
Hadis-i Şerif'te ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Bir kimse her söze inanır ve onu söylerse, bu ona günah olarak yeter." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Günlük hayatta insanlar farklı bilgi ve haberlerle karşılaşır. İslam, bu haberlerin doğruluğunu araştırmayı emreder. Her duyulanı sorgulamadan kabul etmek, hem kişinin hem toplumun zarar görmesine yol açabilir. Ancak senin niyetin iyi ve samimi ise, yani kimseye zarar verme amacı olmadan, sadece iyi niyetle inanıyorsan, bu farklıdır. Laf taşımamak ve iftira atmamak önemli bir erdemdir. Fakat yine de, doğruluğundan emin olmadığın şeyleri kesin bilgi gibi kabul etmekten kaçınmalısın. Bu, hem kendini hem de çevreni korumak içindir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, doğruluğu teyit edilmeden söylenen sözlere inanmak ve yaymak mekruh veya haram sayılır. Hanbeli mezhebinde de bu konuda hassasiyet vardır. Ancak her mezhep, kişinin niyetini ve durumunu göz önünde bulundurarak hüküm verir.
Sonuç
Özetle, her söze sorgusuz inanmak İslam'da hoş karşılanmaz ve günah olabilir. Senin gibi iyi niyetli, laf taşımayan ve iftiradan kaçınan bir tutum ise değerlidir. Yine de, doğruluğundan emin olmadığın şeyleri kesin bilgi gibi kabul etmekten kaçınmalı, araştırma ve teyit etmeye özen göstermelisin.