Haram Kazançtan Diğer Eş Mesul Mudur?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm.
1. Bir geliri olmayan ve kendine ait mal ve paranın tasarrufunu eşine bırakan kadın, kocasının verdiği zekat, fitre ve sadakadan sevab alır mı? Kocasının kızmayacağını bilerek ondan habersiz parasını veya malını tasadduk etmesi caiz midir?
2. Kocasının kazancının içine bilerek veya bilmeyerek haram karışmışsa kadın da haram yemiş olur mu? İçine haram karışan kazanç tövbe edilerek ve zekat verilerek temizlenir mi? Bu kazançla ev, araba alınmışsa ne yapmak gerekir? ALLAH(cc) razı olsun."
Açıklama
Bu soruda, bir kadının kocasının kazancından dolayı manevi ve hukuki sorumluluğu, zekat ve sadaka vermesi ile haram kazanç meselesi ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kadının kocasının verdiği zekat, fitre ve sadakadan sevap alması mümkündür. Ancak, kocasının malından habersiz ve onun rızası olmadan sadaka vermesi caiz değildir. Haram kazanç konusunda ise, kocanın kazancında haram unsur varsa, kadın da bundan haram yemiş olur. Haram kazanç, tövbe ve zekat verilerek temizlenebilir.
Deliller
Kur'an ve hadislerde, malın temiz olması ve haramdan kaçınılması önemle vurgulanmıştır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksızlık ederek yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayanan ticaret olsun." (Nisa, 4/29)
"Allah, haram olanı helal kılmaz ve haram olanı helal kılmaz." (Hadis, Buhari ve Müslim)
"Sadaka malı temizler." (Hadis, Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, kocanın kazancından dolayı eşin manevi sevap alması, kocanın malını helal yoldan kazanması ve zekat, fitre gibi ibadetleri yerine getirmesi ile mümkündür. Kocanın verdiği zekat ve sadakadan eşin sevap alması, onun da bu iyilikte payı olduğu içindir. Ancak, eşin kocanın malını habersizce ve rızası olmadan sadaka veya zekat olarak vermesi uygun değildir. Çünkü evlilikte mal tasarrufu kocanın hakkıdır ve izinsiz tasarruf mekruhtur.
Kocanın kazancında haram unsur varsa, örneğin faiz, hırsızlık veya haram işlerden elde edilen gelir, bu durumda kadın da haram yemiş olur. Haram kazanç, tövbe edilip zekat verilerek temizlenir. Bu, kazancın bir kısmının ihtiyaç sahiplerine verilmesiyle mümkün olur. Haram kazançla alınan ev veya araba gibi mallar ise, mümkünse satılarak elde edilen haram kazanç zekat ile temizlenmeli, satmak mümkün değilse bu mallar üzerinde haram kazanç sebebiyle tasarruf sınırlandırılmalıdır.
Günümüzde, kocanın kazancının helal olup olmadığını anlamak için dikkatli olmak gerekir. Kadın, kocasının işini ve kazancını takip etmeli, şüpheli durumlarda uyarıda bulunmalıdır. Zekat ve sadaka vermek, malın temizlenmesi için önemlidir. Ancak eşler arasında mal tasarrufu konusunda karşılıklı saygı ve izin esastır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, eşin kocanın malını izinsiz tasarruf etmesi hoş karşılanmaz. Hanbeli mezhebinde ise, haram kazanç konusunda daha sıkı tedbirler önerilir. Ancak genel olarak tüm mezhepler, haram kazancın temizlenmesi için tövbe ve zekat verilmesini kabul eder.
Sonuç
Kocanın verdiği zekat, fitre ve sadakadan kadın sevap alır. Ancak, kocanın malını habersizce tasadduk etmesi uygun değildir. Haram kazanç tövbe ve zekat ile temizlenmelidir. Haram kazançla alınan mallar konusunda dikkatli olunmalı ve mümkünse temizlenmelidir.
