Haram İle Alınan Ev Miras Kaldığında Ne Yapılmalıdır?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Bir aile babası uyuşturucudan kazandığı parayla ev alıyor ama çocukları küçük, yani haramı helali bilmiyorlar. Bu aile babası vefat ediyor çocuklarda yetişkin olacak yaşa geliyorlar. Çocuklar haram parayla alınmış evde oturmakla bir vebale, günaha girerler mi? Ne yapmaları gerekiyor? Cevaplarsanız sevinirim."
Açıklama
Haram kazançla alınan malın miras yoluyla çocuklara kalması durumunda, mirasçıların bu malı kullanması ve üzerindeki hakları İslam hukukunda önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, haram yolla elde edilen malın mirasçılara kalması halinde, mirasçılar bu malı kullanmadan önce haram kazancın miktarını tespit edip, bu miktarı hayır kurumlarına veya fakirlere vermeleri gerekir. Mirasçılar, haram malı bilmeden kullanırlarsa günah onlara nispeten hafifler, ancak helal kazanca yönelmek ve haramdan kaçınmak esastır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haram malın kullanımıyla ilgili uyarılar vardır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yolla yemeyin, ancak karşılıklı rızaya dayanan ticaret olsun." (Nisa, 4/29)
"Allah, haram kıldığı şeyleri size bildirmiştir. Onlardan sakının ve Allah'a karşı gelmekten sakının." (En'am, 6/151)
Hz. Peygamber (s.a.v) de haram kazançtan sakınmayı emretmiştir:
"Her kim haksızlıkla bir dirhem kazanırsa, kıyamet gününde onun boynuna asılmıştır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, mirasçılar olarak haram yolla alınmış bir evde oturmak konusunda hassasiyet göstermek gerekir. Eğer evin tamamı haram kazançla alınmışsa, öncelikle bu haram malın miktarını tespit etmek önemlidir. Bu mümkün değilse, evin değerinin bir kısmını haram olarak kabul etmek gerekir. Bu miktar, mirasçılar tarafından hayır kurumlarına, fakirlere veya ihtiyaç sahiplerine verilmelidir. Böylece haram malın kullanımı engellenmiş olur.
Çocuklar, babalarının haram kazançla aldığı malı bilmeden kullanırlarsa, günahları babaya aittir. Ancak bilerek ve isteyerek haram malı kullanmak doğru değildir. Bu nedenle, haram kazançla alınan malın helal hale getirilmesi için gerekli adımlar atılmalıdır.
Günümüzde bu tür durumlarda, mirasçılar bir İslam alimine danışarak malın helal hale getirilmesi için zekât, sadaka veya vakıf yoluyla haram kazancın karşılığını ödemeyi düşünebilirler. Böylece hem dini sorumluluk yerine getirilmiş olur hem de vicdan rahatlığı sağlanır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde haram malın mirasçılar tarafından kullanılması uygun görülmez. Malın helal hale getirilmesi için haram kazancın karşılığı hayır işlerine verilmelidir. Malikilerde ise haram malın miras yoluyla geçmesi durumunda malın iadesi veya helal hale getirilmesi esastır.
Sonuç
Özetle, haram kazançla alınmış ev miras kalmışsa, mirasçılar bu haram kısmı tespit edip hayır işlerine vermeli, sonra evi kullanmalıdır. Böylece hem dini sorumluluk yerine getirilmiş olur hem de haram malın kullanımı engellenir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
