Hamile Bayanın Orucu
Sorunun Detayı
"Sayın Hocam. İki sorum olacak.1-) Hamile iken oruçlarımı tuttum. Ancak 5 gün, gün içinde kustuğum için ve o zaman avuç dolusu kusmukla orucun bozulduğunu zannettiğim için, kusma sonrasında yemek yedim. Bu günler için kefaret mi gerekir? Eğer gerekirse her gün için ayrı ayrı mı gerekir?2-) Yine hamileliğim döneminde, herhangi bir rahatsızlığım yokken, orucumu tutabilecek durumdayken, çalıştığım iş yerindeki yöneticimin zoruyla (Kendisi tıp doktoru), "Kendine ve bebeğe zarar veriyorsun" diyerek, o gün orucumu bozdurdu. Şimdi olsa yapmazdım tabi ama o an karşı koyamadım. Bunun için kefaret gerekir mi?"
Açıklama
Hamilelik döneminde oruç tutmak, hem annenin hem de bebeğin sağlığı açısından hassas bir konudur. Bu dönemde orucun bozulması ve kefaret gerekip gerekmediği, kusma ve zorla orucun bozulması gibi durumlar özel olarak değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hamile iken oruçlu iken kusma orucu bozmaz. Ancak kusma sonrası yeme içme orucu bozar. Bu durumda oruç kaza edilir, kefaret gerekmez. Zorla orucun bozulması ise kişinin kendi iradesi dışında gerçekleşmişse kefaret gerekmez, ancak kaza gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun zorluk durumlarında kolaylaştırılması emredilmiştir:
"Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez." (Bakara, 2/185)
Hadis-i Şerif'te ise orucun hasta ve yolcu için kaza edilebileceği belirtilmiştir:
"Hasta ve yolcu oruç tutmaz, tutamadıklarını başka günlerde kaza ederler." (Buhari, Savm 6)
Detaylı Açıklama
1) Kusma durumunda, Hanefi mezhebine göre sadece yeme içme ile oruç bozulur. Kusma orucu bozmaz. Eğer kusma sonrası yeme içme yapılmışsa o günün orucu bozulur ve kaza edilmesi gerekir. Kefaret gerekmez. Kusma nedeniyle oruç bozulmuşsa, her gün için ayrı kefaret gerekmez, sadece o günün orucu kaza edilir.
2) Hamilelikte sağlık açısından oruç tutmak zorlaşabilir. Eğer oruç tutmak sağlık açısından zararlı ise oruç tutmamak caizdir. Zorla orucun bozulması durumunda kişi kendi iradesiyle orucunu bozmadığı için kefaret gerekmez. Ancak o günün orucu kaza edilmelidir. Bu, kişinin sağlığı ve bebeğin güvenliği için İslam'ın kolaylık prensibine uygundur.
Hamile bayanların oruç tutarken sağlıklarını ve bebeklerini riske atmadan hareket etmeleri önemlidir. Doktor tavsiyesi ve kendi durumu göz önünde bulundurularak karar verilmelidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de kusmanın orucu bozmadığı, ancak yeme içmenin bozduğu görüşü hakimdir. Maliki mezhebinde ise şiddetli kusmanın orucu bozabileceği görüşü vardır, ancak bu ihtilaflıdır. Zorla orucun bozulması konusunda ise genel olarak kişinin iradesi dışında ise kefaret gerekmediği kabul edilir.
Sonuç
Değerli Müslüman kardeşim, hamilelikte kusma sonrası yeme içme ile bozulan oruçlar için sadece kaza gerekir, kefaret gerekmez. Zorla orucun bozulması halinde de kefaret gerekmez, sadece kaza yapılmalıdır. Sağlığınızı ve bebeğinizi ön planda tutarak, kolaylaştıran İslami hükümleri dikkate almanız en doğrusudur.
