Hac Yapılmak Üzere Bekletilen Para İçin Zekât Vermek Gerekir mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Babam vefat etmeden önce hac için niyetlenmişti ancak hastalandı ve hastalandığında onun yerine birisini vekil olarak gönderilmesini, yanında annemin ve dedemin de beraber hacca gitmesi için vasiyet etti. Bunun üzerine babam vefat edince emekli toplu parası kardeşler arasında bölünmeden, bu işin takibi için bana devredildi. Bu para da 4 yıldır bir katılım bankasında altın hesabında durmaktadır. Bu para için zekât vermem gerekli midir?"
Açıklama
Babanızın hac niyetiyle ayrılan ve sizin takibinizde olan para hakkında zekât hükmü, paranın durumu ve kullanım amacına göre değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hac için ayrılan ve sizin emanetinizde olan para, eğer sizin şahsi malınız değilse ve sadece vekaletle takibindeyseniz, bu para için zekât vermeniz gerekmez. Ancak para sizin mülkünüz olmuşsa ve üzerinden bir yıl (nisap ve yıl şartı) geçmişse zekât vermeniz gerekir.
Deliller
Kur'an'da zekât, malın sahibine ait ve nisap miktarına ulaşmış mallar için farz kılınmıştır:
"Mallarınızda, yılda bir defa zekât verin." (Bakara, 2/267)
Hadislerde de malın sahibinin zekât vermesi emredilmiştir. Emanette olan veya vekaletle tutulan mal için zekât hükmü farklıdır.
Detaylı Açıklama
Babanızın hac için ayırdığı para, sizin şahsi malınız olmayıp, hac görevini yerine getirmek üzere vekaletle size verilmiş bir emanet niteliğindedir. Bu durumda, siz bu parayı sadece hac işlemleri için yönetiyorsunuz. Paranın sizde kalması, sizin malınız olduğu anlamına gelmez. Dolayısıyla, bu para için zekât vermeniz gerekmez.
Ancak, eğer bu para sizin şahsi malınız haline gelmiş ve üzerinden bir yıl geçmişse, bu durumda zekât vermeniz gerekir. Ayrıca, para katılım bankasında altın hesabında tutuluyor ise, altının nisap miktarına ulaşması ve yılın dolması zekât için geçerlidir.
Bu tür durumlarda, paranın hangi amaçla ve kimin adına tutulduğunu netleştirmek önemlidir. Eğer hac için ayrılan para hac amacıyla kullanılacaksa ve siz sadece vekilseniz, zekât yükümlülüğü sizde olmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak emanet veya vekaletle tutulan mallar için zekât verilmez. Ancak malların şahsi mal haline gelmesi durumunda zekât farz olur. Bazı alimler, paranın uzun süre kullanılmadan bekletilmesi durumunda zekât verilmesini tavsiye edebilirler.
Sonuç
Değerli Müslüman, babanızın hac için ayrılan ve sizin vekaletinizde olan para için zekât vermeniz gerekmez. Ancak paranın şahsi malınız haline gelmesi ve üzerinden bir yıl geçmesi durumunda zekât vermeniz gerekir. Bu konuda emin olmak için malın durumu ve niyeti netleştirilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
