Hac Niyeti İle Yola Çıkıp Umre Yapmak

Sorunun Detayı

"Selamünaleyküm Hocam. Araştırdım, uygulamada ve tefsirde bulamadığım için soruyorum. Bakara suresinin 196. ayetinde geçen mealen "Artık emin olduğunuzda (güvene kavuştuğunuzda) o zaman kim, hac (zamanına) kadar umreden faydalanırsa, o taktirde kolayına gelen kurbandan (keser). Fakat kim bunu bulamazsa, o zaman üç gün hacda, (evinize) döndüğünüz zaman da yedi (gün) oruç tutması gerekir ki bunların tamamı on (gündür). Bu, ailesi Mescid-i Haram'da hazır olmayan (oturmayan) kimseler içindir." cümleleri gereğince, Hac yapmadan önce (Hac zamanı dışında) Umre zamanı umre yapan kimse, yukarıdaki ayet gereğince söz konusu kurbanı kesmeli midir? Yoksa bu yükümlülük, Hac niyeti ile hacca giden fakat hac yapmadan evvel umre yapan kimseler için mi geçerlidir. Selam ve dua ile, Allah'a emanet olun."

Açıklama

Bu mesele, Hac ve Umre ibadetlerinin niyet ve zaman ilişkisiyle kurban kesme yükümlülüğünü ilgilendirir. Bakara suresi 196. ayette geçen hüküm, Hac ve Umre ibadetleri sırasında kurban kesme ile ilgili detayları içerir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, Hac niyetiyle yola çıkan ve Hac vakti öncesinde Umre yapan kimse, Bakara 196. ayette belirtilen kurbanı kesmekle yükümlüdür. Ancak sadece Umre yapmak amacıyla Hac zamanı dışında Umre yapan kimse için bu kurban kesme yükümlülüğü yoktur.

Deliller

Bakara suresi 196. ayette bu hüküm açıkça ifade edilmiştir:

"Artık emin olduğunuzda (güvene kavuştuğunuzda) o zaman kim, hac (zamanına) kadar umreden faydalanırsa, o taktirde kolayına gelen kurbandan (keser). Fakat kim bunu bulamazsa, o zaman üç gün hacda, (evinize) döndüğünüz zaman da yedi gün oruç tutması gerekir ki bunların tamamı on gündür. Bu, ailesi Mescid-i Haram'da hazır olmayan (oturmayan) kimseler içindir." (Bakara, 2/196)

Detaylı Açıklama

Bu ayette geçen "hac zamanına kadar umreden faydalanmak" ifadesi, Hac niyetiyle yola çıkan ve Hac vakti gelmeden önce Umre yapan kimseyi kapsamaktadır. Bu durumda kişi, Hac ibadetini tamamlamak üzere yola çıkmış ve Hac niyetiyle hareket etmektedir. Dolayısıyla, bu kimsenin kurban kesmesi vaciptir. Çünkü ayette "hac zamanına kadar umreden faydalanan" ifadesi, Hac niyetiyle hareket edenleri işaret eder.

Öte yandan, sadece Umre yapmak amacıyla, Hac niyeti olmadan Hac zamanı dışında Umre yapan kimse için bu kurban kesme yükümlülüğü yoktur. Çünkü ayetteki hüküm, Hac niyetiyle yola çıkanlar içindir. Bu nedenle, sırf Umre yapmak için gidip gelenler kurban kesmekle mükellef değildir.

Günümüzde, Hac organizasyonları ve seyahat planları göz önünde bulundurulduğunda, Hac niyetiyle yola çıkanların niyetlerini açıkça belirtmeleri ve buna göre hareket etmeleri önemlidir. Hac niyetiyle yola çıkıp Umre yapmaları halinde kurban kesme yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerekir. Bu kurban, genellikle Hac ibadetinin bir parçası olarak kabul edilir ve dini sorumluluğun gereğidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de Hac niyetiyle yola çıkan ve Hac vakti öncesinde Umre yapan kimsenin kurban kesmesi vacip kabul edilir. Malikilerde ise bu konuda daha çok Hac niyeti esas alınır. Ancak mezhepler arasında bu konuda temel bir ihtilaf yoktur; esas ayrım Hac niyetiyle hareket edilip edilmediğindedir.

Sonuç

Değerli Müslüman kardeşim, Hac niyetiyle yola çıkıp Hac vakti öncesinde Umre yapan kimse, Bakara 196. ayete göre kurban kesmekle yükümlüdür. Sadece Umre yapmak için gidip gelenler ise bu yükümlülükten muaftır. Niyetinizi netleştirip dini vecibelerinizi buna göre yerine getirmeniz önemlidir.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar