Görümce Oğlu ve Sütkardeş
Sorunun Detayı
"Selamunaleykum hocam. Benim iki tane kızım var. Küçük kızımın emzirme zamanında görümcemin oğlunu süt emzirdim bir kere. Büyük kızımla da görümcemin oğlu süt kardeş oluyor mu? Süt kardeşlerin mahrem durumu veya benim mahrem durumum kayınpeder gibi, amca gibi, dayı gibi aynı mı oluyor? Görümcemin bundan sonra doğacak çocukları veya benden doğacak çocuklarda süt kardeş olacak mı? Bu süt kardeşlerin çocuklarındaki mahrem durumları da aynı süt kardeş olanlar gibi midir hocam? Ebediyyen nikah düşmeyen mahremleri mi olacaklar? Birbirleriyle bir araya geldiklerinde sınır var mıdır, varsa nelerdir?"
Açıklama
Süt kardeşlik, İslam hukukunda emzirme yoluyla oluşan akrabalık bağıdır ve mahremiyet kurallarını etkiler. Bu bağ, kan bağı gibi bazı mahremiyet hükümlerini doğurur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kadın çocuğunu emzirirse, o çocukla emzirilen diğer çocuklar arasında süt kardeşlik bağı oluşur. Bu bağ, evlenmenin haram olduğu mahremiyet ilişkisini doğurur. Sizin küçük kızınızın emzirmesiyle görümcenizin oğlu sizin süt kardeşiniz olur ve onunla evlenmek caiz olmaz. Ancak büyük kızınızla görümcenizin oğlu arasında süt kardeşlik oluşmaz çünkü emzirme gerçekleşmemiştir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de süt kardeşlik konusu açıkça belirtilmiştir:
“Ve emzirdiğiniz kadınlar, sizin annelerinizdir...” (Kur'an, Nisâ, 4/23)
Hz. Peygamber (s.a.v) de süt kardeşlik ve mahremiyetle ilgili birçok hadis rivayet etmiştir:
“Süt emzirme, kan bağı gibidir.” (Sahih-i Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, küçük kızınızın emzirmesiyle görümcenizin oğlu sizin süt kardeşiniz olur. Bu durum, sizin aranızda evlenmenin haram olduğu mahremiyeti doğurur. Büyük kızınızın emzirmesiyle böyle bir bağ oluşmaz. Süt kardeşlik sadece emzirme anında olan çocuklar arasında geçerlidir; daha sonra doğacak çocuklar için otomatik olarak süt kardeşlik oluşmaz. Ancak aynı kadın tarafından emzirilirse, o çocuklar da süt kardeş olur.
Süt kardeşlerin mahremiyeti, kan kardeşlik mahremiyeti gibidir. Yani birbirleriyle evlenemezler, birbirlerine karşı mahremiyet kuralları geçerlidir. Bu mahremiyet, ebediyen devam eder ve nikahları haramdır.
Görümcenizin bundan sonra doğacak çocukları ile sizin çocuklarınız arasında süt kardeşlik ancak aynı kadın tarafından emzirme gerçekleşirse olur. Süt kardeşlerin çocukları arasında ise süt kardeşlik mahremiyeti oluşmaz; yani onların çocukları evlenebilir.
Bir araya geldiklerinde sınırlar, normal mahremiyet kurallarıdır. Örneğin, birbirlerine karşı örtünme zorunluluğu yoktur ancak evlenmeleri haramdır. Süt kardeşler, birbirlerine karşı anne-baba, kardeş gibi mahremiyet kurallarına tabidirler.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de süt kardeşlik mahremiyeti benzer şekilde kabul edilir. Ancak bazı mezhepler süt kardeşlik için emzirme sayısında farklılıklar (örneğin üç defa emzirme) şart koşabilir. Hanefi mezhebinde ise bir defa emzirme ile süt kardeşlik oluşur.
Sonuç
Kardeşim, küçük kızınızın emzirmesiyle görümcenizin oğlu sizin süt kardeşiniz olur ve aranızda evlenme haramdır. Büyük kızınızla böyle bir bağ oluşmaz. Süt kardeşlik mahremiyeti kalıcıdır ve evlilik engelidir. Gelecek çocuklarda süt kardeşlik ancak aynı kadın tarafından emzirme olursa oluşur. Bu konuda dikkatli olunmalı ve aile içi ilişkilerde İslam'ın mahremiyet kurallarına riayet edilmelidir.
