Gıybet Etmek
Sorunun Detayı
"Hocam benim bir genç kızım var. Kızım, olan günlük olayları ve iş yeri ve okul ortamını arkadaşlarını bana anlatıyor. Bende arkadaşları hakkında bilgi sahibi olmaya çalışıyorum kızım kimlerle beraber öğrenmek için. Bende ona söylüyorum ben buradayken böyle oldu diye. Kimsenin hakkında yalan yanlış konuşmadan olduğu gibi anlatıyoruz günah olmasından kaçınarak. Kızım bu konularda çok hassas çok üzülüyor ama konuşmak zorunda olduğumuz durumlar oluyor. Hocam bizim konuşmamız gıybete veya kul hakkına girer mi? Allah rızası için bizi bu konuda aydınlatabilir misiniz?"
Açıklama
Gıybet, bir kişinin arkasından onun hoşlanmayacağı şeyleri söylemek anlamına gelir ve İslam'da ciddi şekilde yasaklanmıştır. Günlük hayatımızda bazen başkaları hakkında konuşmak zorunda kalabiliriz ancak bu konuşmaların sınırlarını bilmek önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişinin arkasından onun hoşlanmayacağı şekilde konuşmak, yani gıybet yapmak haramdır. Ancak zaruret halinde, mesela bir durumu açıklamak veya zarar vermemek için konuşmak gerekiyorsa, bu sınırlar içinde olmalıdır. Yalan söylemek ve iftira etmek kesinlikle yasaktır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de gıybetin yasaklandığı açıkça belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Bir topluluğun arkasından gıybet etmeyin. Gıybet, biriniz ölü kardeşinin etini yemesi gibidir." (Hucurat Suresi, 12)
Hz. Peygamber (s.a.v) de gıybetin kötü olduğunu şöyle ifade etmiştir:
"Gıybet nedir? Dedik ki: Ya Rasulallah, bu da mı kötü? Buyurdu ki: Bir kimsenin arkasından onun hoşlanmadığı bir şeyi söylemendir." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, kızınızla yaptığınız konuşmalarda başkalarının özel hayatlarını veya kusurlarını ifşa etmekten kaçınmalısınız. Eğer bir durumu anlatmak zorundaysanız, bunu mümkün olduğunca olumlu, yumuşak ve zaruret halinde yapmalısınız. Yalan ve iftiradan kesinlikle uzak durmalısınız. Ayrıca, konuşmalarınızda karşı tarafın mahremiyetine saygı göstermek, kul hakkına girmemek için önemlidir.
Kızınızın bu konuda hassas olması güzel bir şeydir; bu onun Allah korkusunun ve ahlaki duyarlılığının göstergesidir. Ona bu konuda destek olun ve birlikte konuşmalarınızda sınırları korumaya özen gösterin. Gıybetin haram olduğunu bilmek ve buna dikkat etmek, hem sizin hem de kızınızın kalbini koruyacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de gıybeti haram kabul eder. Bazı durumlarda, mesela bir haksızlık veya zarar söz konusuysa, durumu açıklamak için konuşmak meşru görülür. Ancak bu da zaruret ve ihtiyatla yapılmalıdır.
Sonuç
Kızınızla yaptığınız konuşmalarda gıybetten kaçının, yalan ve iftiradan uzak durun. Zaruret halinde ve saygılı şekilde konuşmak caizdir. Allah rızası için kalpleri temiz tutmaya özen gösteriniz.
