Gıdalarda Sistain kullanmak caiz midir?

Açıklama

Sistain, gıda ve ilaç sanayinde kullanılan bir katkı maddesidir. İçeriğinde insan saçı, domuz kılı, sığır boynuzu gibi hayvansal ve bazen haram olabilecek maddeler bulunabilmektedir. Bu nedenle İslam hukukunda kullanımı sorgulanmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, gıdalarda kullanılan katkı maddelerinin helal olması esastır. Eğer sistain içeriğinde haram olan domuz kılı veya domuzdan elde edilen maddeler varsa, bu katkının kullanılması caiz değildir. Ancak eğer içeriği tamamen helal kaynaklardan veya sentetik ise kullanımı caizdir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de haram olan şeylerin yenilmemesi emredilir:

“Ey iman edenler! Allah’ın size verdiği rızıktan helal ve temiz olanı yiyin.” (Bakara, 2/172)

Ayrıca domuz eti ve ürünleri haram kılınmıştır:

“Size domuz eti haram kılındı.” (En’am, 6/145)

Peygamber Efendimiz (sav) de haram olan şeylerden sakınmayı emretmiştir:

“Mü’min, haramdan sakınandır.” (Tirmizi)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, sistain katkı maddesinin içeriği üretici firmaya göre değişebilir. Eğer katkı maddesi domuz kılı veya domuzdan elde edilen herhangi bir madde içeriyorsa bu, İslam’da haramdır ve tüketilmemelidir. İnsan saçı veya sığır boynuzu gibi maddeler ise helal olabilir ancak bunların da temiz ve helal şartlarda elde edilmesi gerekir.

Günümüzde birçok üretici sentetik veya bitkisel kaynaklı sistain kullanmaktadır. Bu tür ürünlerin kullanımı caizdir. Ancak ürün etiketlerinde veya üretici bilgilerine ulaşarak içeriğin ne olduğu kesin olarak öğrenilmelidir. Bebek sütleri ve ilaçlar gibi hassas ürünlerde ise özellikle dikkatli olunmalıdır.

Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı ve ilgili kurumlar, gıda katkı maddelerinin helal sertifikalı olmasına önem vermektedir. Helal sertifikası olmayan katkı maddelerinin tüketiminden kaçınılması tavsiye edilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak haram olan maddelerin gıdalarda kullanılması caiz değildir. Ancak bazı alimler, katkı maddesinin çok az ve özelliği değişmiş ise (istihale) hükmün değişebileceğini belirtirler. Bu konuda ihtilaflar bulunmaktadır ve detaylıca uzman görüşü alınması faydalıdır.

Sonuç

Sistain katkı maddesinin içeriği kesin olarak bilinmeden kullanılması sakıncalıdır. İçeriğinde domuz veya haram kaynaklar varsa tüketilmemelidir. Helal sertifikalı ve sentetik kaynaklı olanlar ise caizdir. Ürünlerin içeriğine dikkat ederek helal olanları tercih ediniz.