Geçmişi Karıştırma
Sorunun Detayı
"S.a. hocam bunu nasıl yazacağımı bilemiyorum. Bir gün çarşıda gezerken bir kaç erkek arkadaşıma rastladım. Yanımda yiğenim de vardı. Ayak üstü selamlaşıp biraz ayak üstü konuştum. Sonra selamlaştık, herkes yoluna gitti. O günden beri onları bir daha görmedim zaten. Aradan bir zaman geçti meğer benim o yiğenim o sırada orada olan çocuklardan birinden numara almış. Bunlar görüşmüş, konuşmuş ama benim olanlardan hiç ama hiç haberim yok. Biz çok tutucu bir aileyiz ve de bu yiğenim cahillik mi dersiniz gençlik mi dersiniz o çocukla beraber olmuş. Bunu duyunca geçirdiğim şoku unutamıyorum. Aklıma geldikçe de bütün bedenim ateşe düşmüş gibi yanıyor. Bundan dolayı da ailem beni suçluyor. Bu tenkitlerden dolayı da çok vicdan azabı duyuyorum. Psikolojim bozuldu. Eğer o gün onları görmeseydim bunların hiçbiri olmazdı diyorum. Bütün suçlu ben miyim hocam siz ne dersiniz?"
Açıklama
Değerli Müslüman, yaşadığınız durum aile içi ilişkiler ve gençlerin davranışlarıyla ilgili hassas bir meseledir. Bu tür olaylarda suçluluk duygusu ve vicdan azabı yaşanması doğaldır, ancak İslam'da her birey kendi amellerinden sorumludur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişinin başkalarının günahlarından sorumlu tutulması doğru değildir. Herkes kendi davranışından mesuldür. Siz, o gün arkadaşlarınızı görmüş olmanız sebebiyle suçlanamazsınız. Allah Teâlâ Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurur:
Deliller
"Her nefis, kendi kazandığından sorumludur." (Bakara, 2/286)
"Kim bir günah işlerse, ancak kendi aleyhinedir." (En'am, 6/164)
Detaylı Açıklama
Yaşadığınız vicdan azabı ve psikolojik sıkıntı, olayın ağırlığından kaynaklanmaktadır. Ancak İslam'da bireysel sorumluluk esastır. Siz, o gün orada bulunmanız sebebiyle başkalarının davranışlarından sorumlu tutulamazsınız. Gençlerin yaptığı hatalar, onların kendi tercihleri ve sorumluluklarıdır. Aile içinde bu tür durumlarda sabır, anlayış ve rehberlik önemlidir. Gençlere doğru yolu göstermek, onları desteklemek ve hatalarını düzeltmeleri için fırsat vermek daha faydalıdır. Ayrıca, kendinizi suçlamak yerine Allah'ın rahmetine sığınmak ve dua etmek ruhsal rahatlama sağlar.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, bireyin kendi amellerinden sorumlu olduğu kabul edilir. Suçun başkalarına yüklenmesi İslam fıkhında yer almaz. Bu konuda alimler, ailelerin gençlere karşı şefkatli ve anlayışlı olmalarını tavsiye ederler.
Sonuç
Özetle, o gün arkadaşlarınızı görmeniz sebebiyle suçlanamazsınız. Kendi sorumluluğunuz dışındaki davranışlardan dolayı kendinizi yıpratmayınız. Ailenizle açık iletişim kurarak, gençlerin doğru yola yönlendirilmesine katkıda bulunmanız en hayırlı yoldur.
