Geç kalmışlık hissi gireceğim sınavları etkiliyor, bunu nasıl aşabilirim?
Sorunun Detayı
"Hocam ben on dokuz yaşında bir kızınızım. Bu “Ümmetin Kızı” kitabınızı okudum ve çok etkilendim, Allah sizden razı olsun. Üniversite sınavına hazırlanmam gerek ama hazırlanamıyorum. İki sene önce girdiğim sınavda doksan bine girdim, o yıl da vesveselerimden çalışamadım. Doktor olmak istediğim için tekrar hazırlanmak istedim ve yola çıktım ama çalışamadım. İyi bir okuldan mezun olduğumdan çevremdeki herkes güzel yerlere yerleşti ve geç kalmışlık hissi oluştu bende. Buna takılarak vermem gereken mücadeleyi vermedim. Sınava girmeyeceğim doğru düzgün çalışayım seneye girerim dedim. İmani boyutta da çok zayıftım zaten Allah affetsin putlaştırmıştım bu konuyu. Babam hep kızardı ahiretini mi kaybettin diye ama bu bilinçte değildim. Tekrar çalışmaya başlayacakken depremi yaşadık zaten tövbe ettim yeniden bismillah deyip yola çıktım. Ama bu sefer hedefim tıp kazanmak değil tevekkül etmekti, Allah'ın vereceği sonuca razı olmaktı. Yaz sonuna kadar çalıştım derslere, namazlarımı aksatmamaya gayret ettim, Kuran okudum ve hergün sizi izledim çünkü değişmek istiyordum. Allah'ın razı olacağı ve ailemin rızasını kazanmış mütevekkil bir Müslüman olmak istiyordum. İnsanlar sınava girmediğimi duyunca iki yılını çöp ettin dediler sürekli. Zaten problemim takılı kalmaktı şeytan buradan vurdu sürekli ve bunalıp bıraktım. Dört aydır ders çalışamıyorum, ilk sınavı tıp seviyesine getirebildim ama ikinciye hiç çalışmadım. Yetişmeyecek diye bıraktım şimdi. Allah rızası için nasihat edin bana."
Açıklama
Geç kalmışlık hissi ve sınav kaygısı, gençlerin karşılaştığı yaygın psikolojik zorluklardandır. Bu durum, kişinin motivasyonunu ve imanını etkileyebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, müminin en büyük dayanağı Allah’a tevekkül etmek ve O’na güvenmektir. Sınav gibi dünya işlerinde gayret göstermek farzdır, ancak sonucu Allah’a bırakmak ve umutsuzluğa kapılmamak gerekir.
Deliller
Kur’an-ı Kerim’de Allah, kullarına gayret etmeyi emreder ve tevekkül etmeyi öğütler:
“İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.” (Necm, 53/39)
“De ki: Hiç şüphesiz benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm alemlerin Rabbi olan Allah içindir.” (En’am, 6/162)
“Allah’a tevekkül et. Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.” (Al-i İmran, 3/159)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, yaşadığın geç kalmışlık hissi ve çevrenin olumsuz yorumları seni manevi ve psikolojik olarak yıpratmış. Bu çok insani bir durumdur. Ancak unutma ki Allah rahmeti geniştir ve tövbe edenleri sever. Sınavda başarılı olmak için gayret etmek farzdır, fakat bu gayreti gösterirken kalbini Allah’a bağlamak, sonucu O’na bırakmak gerekir. Bu, tevekkülün hakiki anlamıdır.
Geçmişte yaşadığın zorluklar ve vesveseler seni engellemiş olabilir, ancak bu, Allah’ın rahmetinden ümidini kesmek için bir sebep değildir. Her gün namazlarını düzenli kılman, Kur’an okuman ve dua etmen kalbini güçlendirecek, motivasyonunu artıracaktır. Ayrıca, sınav kaygısını azaltmak için düzenli ve planlı çalışma, küçük hedefler koyma, nefes egzersizleri ve gerekirse psikolojik destek almak faydalı olabilir.
Unutma, sınav sadece bir dünya işidir. Allah’ın rızasını kazanmak ve ahiretini kurtarmak en öncelikli hedeftir. Bu yüzden çalışırken niyetini temiz tut, Allah’ın yardımını dile ve elinden geleni yap. Sonucu ise Allah’a bırak.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde gayret ve tevekkülün birlikte olmasını vurgular. Şafii mezhebi de çalışmanın farz olduğunu, tevekkülün ise kalpte olması gerektiğini belirtir. Malikî ve Hanbelî mezheplerde de ümmetin genel görüşü aynıdır.
Sonuç
Geç kalmışlık hissine kapılma, Allah’a güven ve düzenli çalışmayla gayretini artır. Sonucu Allah’a bırak ve her durumda O’nun rızasını kazanmayı hedefle. Bu şekilde hem dünya hem ahiret için hayırlı bir yol izlemiş olursun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
