Faizli Parayla Borcumu Ödeyebilir miyim?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Trafik kazası ve organ kaybı nedeni ile 5 yıldır süren bir tazminat davası sonucu karşı taraf 150 bin TL tazminat ödemeye mahkûm edildi. Bu miktara mahkeme 50 bin TL de faiz koydu. Avukat ile en başta, kazandığımızın %20 sini vereceğim diye anlaşmıştık ki bu durumda 40 bin TL avukata ödeme yapmam gerekiyor. Bu faiz parasını almak istemiyorum bu yüzden; Ben toplam alacağım paranın anaparası olan 150 bin TL’yi kendim alıp 50 bin TL’lik faizin 40 binini avukata versem, diğer 10 binide fakirlere dağıtsam, faiz parasından kurtulmuş olur muyum? Avukata olan borcumu bu şekilde kapatmam doğru olur mu? (avukata faiz parasını verdiğimi söyleyeceğim)"
Açıklama
Faiz, İslam hukukunda kesinlikle haram kılınmış bir kazanç türüdür. Faizli parayla borç ödemek veya faizden elde edilen parayı kullanmak konusunda hassasiyet gösterilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizle elde edilen parayı almak, vermek veya kullanmak caiz değildir. Faizden elde edilen paranın avukata verilmesi veya ihtiyaç sahiplerine dağıtılması, faizden kurtulmak için yeterli değildir. Faizden doğan borç ve alacaklar İslam hukukunda geçerli değildir ve faizli kısmın ödenmesi veya alınması caiz olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar (korkunç) bir azaba uğrayacaklardır." (Bakara, 2:275)
"Allah, faizi (riba) helal kılmadı, sadakaları ise helal kıldı." (Âl-i İmrân, 3:130)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili birçok hadisinde haram olduğunu bildirmiştir:
"Faiz yiyenle yiyen, verenle alan, yazanla şahit, hepsi günahkardır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, mahkeme kararı ile faizli tazminat almanız, modern hukuk sistemlerinin faiz uygulaması nedeniyle ortaya çıkmıştır. Ancak İslam hukuku açısından faiz haramdır ve bu tür faiz gelirlerini almak caiz değildir. Avukata olan %20'lik ücret, anapara üzerinden hesaplanmalı, faiz kısmı üzerinden ücret verilmemelidir. Faizden elde edilen parayı fakirlere vermek, bu paranın haramlığını ortadan kaldırmaz; ancak bu parayı kendiniz kullanmamanız ve ihtiyaç sahiplerine vermeniz daha uygundur.
Bu durumda yapılması gereken, mahkeme kararına rağmen faiz kısmını almamak veya bu kısmı ayrı tutup kendiniz kullanmamak, faizden doğan hak ve borçları İslami olarak geçerli saymamak ve mümkünse bu konuda bir İslam hukukçusuna danışmaktır. Avukatınıza durumu açıklayarak sadece anapara üzerinden ücret ödemek en doğru yaklaşımdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda aynen Hanefi mezhebi gibi haram hükmündedir. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, modern hukuk sistemlerinde faizden doğan hakların zorunlu olarak kabul edilmesi durumunda, bu paranın ihtiyaç sahiplerine verilmesiyle sorumluluğun hafifleyebileceğini belirtmişlerdir. Fakat bu, faizin helal olduğu anlamına gelmez.
Sonuç
Faizli parayı almak ve bu paradan avukatlık ücreti ödemek İslam'a göre uygun değildir. Anapara üzerinden ücret ödemek ve faiz kısmını kullanmamak en doğru yaklaşımdır. Faizden doğan parayı ihtiyaç sahiplerine vermek ise haramdan kurtulmak için bir kolaylık sağlar ancak faizin alınması caiz olmaz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
