Bankadan faizsiz borç almak

Sorunun Detayı

"Selamünaleyküm. Hocam faizli bankacılık yapan firma faizsiz borç para veriyor. Örneğin 10000tl ye 500tl dosya masrafı alıyor bunuda başta kesiyor sizin elinize 9500 lira verip 12 ayda geri ödeme yaptırıyor ama verdiği para ya göre dosya masrafı değişiyor. Bu bankadan borç almak caiz midir?"

Açıklama

Faizsiz borç almak konusu, İslam hukukunda önemli bir yer tutar çünkü faiz (riba) kesinlikle haram kılınmıştır. Günümüzde bazı finans kurumları, faizsiz gibi görünen ancak aslında farklı yollarla ek ücret alan uygulamalar yapmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borç para verirken kesinlikle faiz almak haramdır. Ancak dosya masrafı gibi hizmet bedelleri, gerçek bir hizmet karşılığı ve makul ölçüde ise caiz olabilir. Fakat dosya masrafı, aslında faiz mahiyetinde ek bir kazanç sağlamak için yapılıyorsa bu caiz değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar vardır:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3:130)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, günümüzde bankalar ve finans kurumları bazen faizsiz kredi adı altında dosya masrafı, sigorta, komisyon gibi isimlerle ek ücretler alabilmektedir. Eğer bu ücretler, gerçek bir hizmet karşılığı ise ve makul sınırlar içindeyse caiz olabilir. Ancak dosya masrafı, kredi tutarından kesilip müşteriye eksik verilmesi ve toplam geri ödemenin buna göre artırılması, aslında faizli işlemle aynı sonucu verir. Bu durumda işlem faizli sayılır ve caiz olmaz.

İslam'da borç verme işlemi, karşılıksız veya makul hizmet bedeli karşılığında olmalıdır. Faizsiz finans kurumları, genellikle kar-zarar ortaklığı, kira sertifikaları (sukuk) gibi yöntemlerle işlem yapar. Bu nedenle, faizsiz kredi almak isteyenlerin, bu kurumların gerçek faizsiz yöntemlerle çalıştığından emin olmaları gerekir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde faiz almayı haram kabul eder. Ancak bazı çağdaş İslam finans kurumları, dosya masrafı gibi ücretleri hizmet bedeli olarak meşru görür. Bu konuda ihtilaflar olabilir, ancak dosya masrafının kredi tutarından kesilmesi ve geri ödemenin buna göre artırılması genel olarak caiz görülmez.

Sonuç

Sonuç olarak, dosya masrafı adı altında kredi tutarından kesinti yapılıp, toplam geri ödemenin artırılması faizli işlem hükmündedir ve caiz değildir. Faizsiz borç almak isteyenlerin, gerçek faizsiz finans kurumlarını tercih etmeleri ve işlem şartlarını dikkatle incelemeleri gerekir.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar