Faizin haram olmadığı bir şart var mıdır?
Sorunun Detayı
"Hocam biz yurt dışında yaşıyoruz ve yürüme engelli bir oğlum var, onu hergün arabayla okula götürmek için bagajı büyük bir araba lazım. Yeni bir araba almak istiyorum ama maddi olarak gücüm yetmiyor, benim bütçeme uygun olan da çok yıpranmış oluyor ve sürekli tamirhaneye götürdüğüm için masraflı oluyor. Burada belli bir oran üzerinde arabayı taksitli almak istersem galericiler bankayı devreye sokuyor. Bankaya borçlanınca da haliyle faizli oluyor. Ne yapmalıyım hocam, bizim durumumuzdaki biri için bir kolaylık var mı dinimizde?"
Açıklama
Faiz, İslam dininde kesinlikle haram kılınmış bir kazanç şeklidir. Ancak bazı zorunlu durumlarda ve ihtiyaçlarda, özellikle günümüz şartlarında, bu konuda kolaylıklar aranabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre faiz (riba) kesinlikle haramdır ve hiçbir şart altında helal olmaz. Ancak ihtiyaç ve zaruret durumlarında faizsiz finansman yolları araştırılmalı, mümkün değilse borçlanma konusunda dikkatli olunmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Faiz yiyenler, kalktıkları zaman ancak kendilerini şeytanın dokunduğu gibi kalkarlar." (Bakara, 2:276)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili kesin uyarılarda bulunmuştur:
"Faiz yediği için Allah'a ve Resulüne savaş açan kimse." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oğlunuzun engelli olması ve onun ihtiyaçları için araba almak gibi zaruri bir ihtiyaç söz konusu olduğunda, İslam dini kolaylık ve merhamet prensibini göz önünde bulundurur. Ancak faiz kesinlikle haramdır. Bu durumda yapılması gerekenler şunlardır:
- Faizsiz finansman arayışı: Faizsiz kredi veren kurumlar veya İslami finans kuruluşları araştırılabilir.
- İhtiyaç önceliği ve tasarruf: Mümkünse biraz daha bekleyip tasarruf ederek faizsiz araç almak tercih edilmelidir.
- Toplumsal destek: Aile, yakın çevre veya hayır kurumlarından destek talep etmek mümkündür.
- Faizli borçtan kaçınma: Faizli borçlanma, zorunlu haller dışında sakınılması gereken bir durumdur.
İslam'da "zaruretler, haramları helal kılar" prensibi çok sınırlıdır ve faiz gibi açık yasaklarda uygulanmaz. Ancak zorunlu ve çaresiz kalınan durumlarda kişinin niyeti ve çabası önemlidir. Allah, kuluna kolaylık ister ve zorlaştırmaz (Bakara, 2:286).
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda aynı şekilde haram hükmünü verirler. Bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu durumlarda ve alternatif bulunamadığında kişinin niyetine göre değerlendirme yapılabileceğini belirtirler, ancak faizli borçlanmayı teşvik etmezler.
Sonuç
Faiz kesinlikle haramdır ve mümkünse faizsiz yollar aranmalıdır. Engelli evladınızın ihtiyaçları için zorunluysa, faizsiz finansman imkanı araştırınız ve sabırla çözüm arayınız. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
