Faize Bulaşmış Kişiye Yardım Edilmeli Mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam; sohbetlerinizden ailece istifade etmekteyiz, teşekkür ederim, Allah sizden razı olsun. Sorum şu: kardeşim faiz belasına bulaştı ve şimdi işsiz kaldı. Ödenmesi gereken parayı ödeyemiyor, babama yük oluyor. Kardeşim iş beğenmeyen çalışmayı sevmeyen biri. Benim onun borcunu ödemesine yardım etmem gerekir mi? Dahası yaptığım para yardımı sadaka hükmüne girer mi?"
Açıklama
Faize bulaşmak İslam'da haramdır ve bu durumdaki kişilere nasıl yardım edileceği sorusu önemli bir meseledir. Bu konuda hem kişinin durumuna hem de yardımın mahiyetine dikkat edilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faize bulaşmış bir kardeşin borcunu ödemek, onun bu haramdan kurtulması ve borcunu temizlemesi için yapılacak bir iyiliktir. Ancak bu yardım, kişinin kendi gayreti ve çalışmasıyla desteklenmelidir. İş beğenmeyen ve çalışmayı sevmeyen birine sürekli maddi yardım etmek, onu tembelliğe sürükleyebilir ve bu uygun olmaz. Yardım sadaka hükmündedir, ancak kişinin durumuna göre infak veya borç ödeme olarak değerlendirilir.
Deliller
Kur'an'da faiz haram kılınmıştır ve faizin zararları bildirilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar..." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de çalışmanın önemini vurgulamış, tembellikten kaçınılmasını öğütlemiştir:
"Hiçbirinizin kendi el emeğinden daha hayırlı bir şey yemediği kimse yoktur." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faize bulaşan kardeşinizin durumu zor ve üzücüdür. Öncelikle onun bu durumdan kurtulması için çalışması teşvik edilmelidir. İş beğenmemesi ve çalışmayı sevmemesi, sorumluluğunu yerine getirmemesi anlamına gelir ki bu İslam ahlakına uygun değildir. Siz ve aileniz ona destek olurken, onu tembelliğe alıştırmamak için sınırlar koymalısınız. Örneğin, maddi yardım yaparken onun iş aramasını, meslek edinmesini veya çalışmasını şart koşabilirsiniz. Böylece hem borcunu ödeyebilir hem de haramdan uzak durabilir.
Yaptığınız yardım sadaka hükmündedir; çünkü ihtiyaç sahibine yapılan maddi destektir. Ancak sadaka verirken niyetinizin sadece kardeşinizin maddi sıkıntısını gidermek ve onu haramdan kurtarmak olması önemlidir. Ayrıca, borçlu kişinin kendi çabası olmadan sürekli yardım almak alışkanlık haline gelirse, bu durum İslam ahlakına uygun olmaz ve toplumsal sorumluluklar zedelenir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faizin haram olduğunu ve faize bulaşan kişinin durumunun düzeltilmesi için yardım yapılabileceğini belirtirler. Ancak yardımın sürekli ve karşılıksız olması konusunda ihtilaf olabilir; bazı alimler, kişinin çalışmasını teşvik etmek için yardıma sınır getirilmesini önerirler.
Sonuç
Kardeşinize yardım etmek güzel bir davranıştır ancak onun çalışmasını ve sorumluluk almasını teşvik etmekle birlikte yapmalısınız. Yardımınız sadaka hükmündedir ve haramdan kurtulması için vesile olur. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.