Faizden gelen parayla hayır yapılır mı?

Sorunun Detayı

"Bankada belli bir param var. Onu faize yatırıp tek bir kuruşuna bile dokunmadan yardıma muhtaç birine vermek haram mıdır? Vereceğim kadının kocası cezaevinde ve 2 çocuğu var. Ne yapmam gerekiyor?"

Açıklama

Faizden elde edilen paranın hayır amacıyla kullanılması konusu, İslam hukukunda hassasiyetle ele alınan bir meseledir. Bu tür paranın helal ve haram yönleriyle değerlendirilmesi gerekir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizden elde edilen paranın kullanılması da haramdır. Faizle kazanılan paranın hayır için verilmesi, paranın haram niteliğini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle, faizden gelen parayla hayır yapmak caiz değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili çok net uyarılar vardır:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar, (kıyamet günü) kalkmayacaklar (diriltilemeyeceklerdir)." (Bakara, 2/275)
"Allah, faizi bırakıp sadaka vermenizi emrediyor." (Bakara, 2/278)

Hz. Peygamber (s.a.v.) de faizle ilgili şu uyarıyı yapmıştır:

"Faiz, yetmiş türlüdür; en hafifi, babasının süt kardeşine zina etmeye benzer." (Müslim)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, faiz haramdır ve ona bulaşmak, ona ortak olmak caiz değildir. Faizden elde edilen para, haram maldır ve bu maldan yapılan hayır da kabul olmaz. Bu nedenle, bankadaki paranız faiz getiriyorsa, öncelikle bu parayı faizin etkisinden kurtarmak gerekir. En doğru yol, bu parayı faizsiz bir şekilde değerlendirmek veya faize bulaşmayan helal yollarla artırmaktır.

Ancak, sizin niyetiniz çok güzel; yardıma muhtaç bir aileye destek olmak istiyorsunuz. Bu durumda, faizden gelen parayı doğrudan vermek yerine, o parayı faize bulaşmamış başka bir helal kaynaktan telafi ederek vermeniz daha uygundur. Yani, faizden gelen parayı harcamadan saklayıp, yerine helal yoldan elde ettiğiniz bir miktarı sadaka veya yardım olarak verebilirsiniz.

Yardım edeceğiniz kadının durumu zor ise, ona destek olmak çok sevaplıdır. Fakat bu desteği verirken, helal kazanca dikkat etmek gerekir. Ayrıca, faizden elde edilen parayı mümkünse faize bulaşmayan bir şekilde değerlendirmek için bankalar dışında faizsiz finans kurumları veya İslami finans yöntemleri araştırılabilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de faiz konusunda benzer şekilde haram hükmü verir. Ancak bazı çağdaş alimler, faizden elde edilen paranın tamamını değil, sadece faiz miktarını hayır işlerinde kullanmanın caiz olabileceğini söylemişlerdir. Fakat bu görüşler ihtilaflıdır ve Hanefi mezhebine göre temkinli davranmak daha uygundur.

Sonuç

Faizden gelen parayla doğrudan hayır yapmak caiz değildir. Yardım etmek istediğiniz kişiye destek olurken, helal kaynaklardan yardımda bulunmaya özen gösteriniz. Faizden elde edilen parayı ise mümkünse faize bulaşmayan şekilde değerlendirmeye çalışınız.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar