Faiz Sisteminin Kurbanı Olmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm kıymetli hocam. Sohbetlerinizden istifade ediyoruz Allah razı olsun. Hocam, sitenizde kredi kartı ile ilgili ve pos makinesi ile ilgili bazı fetvalara baktım. Uzak durmamızı tavsiye etmenizle birlikte bir küçük açık kapıda bırakıyorsunuz. İşte o küçük kapı benim için gerçekten tam bir fare deliği. Nitekim ticaret yapmak istiyorum ama o fare deliği çok küçük kalıyor ve geçmek istemiyorum. Kendim kullanmaktan nefret ettiğim ve kullanmak istemediğim bir şeyin başkası tarafından da kullanılmasından son derece rahatsız oluyorum. Kendim faiz yemediğim ve bunu destekleyen unsurları kullanmadığım gibi başkasınında kullanmasını istemiyorum. Hani bir söz vardır "kendin için istemediğini bir başkası içinde istememelisiniz." İşte tam bu anlamda ben kendim için istemediğimi başkası içinde istemiyorum. Ancak ne var ki günümüz ticari koşulları bizleri bu fırtınanın içine sürüklemekte, uçma bilmiyoruz kaçabilelim, gücümüz yok bu fırtınayı durdurabilelim. Şimdi sormak istediğim şu, kredi kartı aldım diyelim, kullandım ve faize bulaşmadan ve komisyon kestirmeden anaparamı kullandım diyelim, bunda bir sıkıntı yok ama benim elim o kredi kartı alımındaki sözleşmeye imza atmaya varmıyor çünkü o kâğıda imza attığım zaman faiz sistemini kabul etmiş oluyorum. Faize bulaşmıyorum ama sözleşmede eğer geciktirme olursa veya paramı erken çekersem faiz kesintisini öncesinden kâğıt üzerinden kabul etmiş oluyorum. Elektronik cihaz alacağım, taksitle alacağım ve ödeme vaktinde olduğu müddetçe anaparayı ödeyeceğim ama sözleşmede gecikirsem faizle muamele göreceğime dair imza ile onay veriyorum. Ve işte böyle bu şekilde benim sıkıntım sıralanabilir. Faiz kullanmayacağım ama sistemi bir şekilde imzam ile onaylayacağım, şimdi ben ne yapabilirim? Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim. Vesselam"
Açıklama
Faiz sistemine bulaşmamak için kredi kartı ve taksitli alışverişlerde imzalanan sözleşmelerdeki faiz ve gecikme cezaları konusu, günümüz ticaret hayatında sıkça karşılaşılan önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve buna iştirak etmek, onay vermek de caiz değildir. Kredi kartı veya taksitli alışverişlerde faiz içeren sözleşmeye imza atmak, faiz sistemini kabul etmek anlamına gelir ve bu durum caiz değildir. Ancak, anapara üzerinden ve faizsiz ödeme yapılması mümkündür ve bu durumda faiz yememiş olursunuz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faizin her çeşidi haramdır." (Sahih Buhari, Kitabü'l-Buyu)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, faiz sisteminin içine girmemek için öncelikle kendi niyetinizi ve davranışınızı korumanız önemlidir. Kredi kartı veya taksitli alışverişlerde faiz uygulanmayan, sadece anapara üzerinden ödeme imkanı sunan alternatifler tercih edilmelidir. Ancak sözleşmede gecikme durumunda faiz veya cezai şartlar varsa, bu sözleşmeye imza atmak, o faiz sistemini kabul etmek anlamına gelir ve bu durum İslam'a uygun değildir.
Günümüzde birçok banka ve finans kuruluşu, faizsiz veya katılım bankacılığı adı altında faizsiz finansman seçenekleri sunmaktadır. Bu tür kurumlarla çalışmak, faizden uzak durmanın en sağlıklı yoludur. Ayrıca, ticaret yaparken mümkün olduğunca nakit veya faizsiz ödeme yöntemleri tercih edilmelidir.
İmza atarken sözleşmenin tüm maddelerini dikkatlice okumak ve faiz içeren maddeleri kabul etmemek gerekir. Eğer sözleşmede faiz veya gecikme faizi varsa, bu durumda o sözleşmeye imza atmamak veya faizsiz alternatifler aramak gerekir. Faiz sistemine onay vermek, dolaylı da olsa faiz yemeye iştirak etmektir ve bu İslam'da caiz değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda benzer şekilde kesin yasak koymuştur. Bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu durumlarda ve faizsiz alternatif bulunmadığında, kişinin faizden uzak durmaya niyet ederek hareket etmesini tavsiye eder. Ancak bu, faiz sistemini onaylamak anlamına gelmez. Diyanet İşleri Başkanlığı da faizden uzak durmayı ve faizsiz finansman yollarını tercih etmeyi önermektedir.
Sonuç
Faiz içeren sözleşmelere imza atmamak ve faizsiz finansman yollarını tercih etmek esastır. Ticaret yaparken faiz sisteminin kurbanı olmamak için bilinçli ve dikkatli olmak gerekir. Faizsiz alternatifleri araştırıp kullanmak, İslam'ın emirlerine uygun hareket etmektir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
