Faiz Meşrulaştırılamaz
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam, benim babamın villası başkasının üzerinde görünüyor şuan. Babam mecburen böyle yaptı. Şimdi bankaya her ay belli bir miktar para ödeniyor, ödeme geciktiğinde bu kişiler aranıyor ve haliyle rahatsızlık duyuyorlar. Bahsettiğim banka “…” Bu arada babam evi satmaya çalışıyor ama maalesef alıcı da çıkmıyor ve 2 ay sonra erkek kardeşimin düğünü var. Şimdi babam evi tekrar eşime satıyormuş gibi yapıp yine o banka üzerinden, hem bankaya olan borcu kapatıp hem de gerekli miktarda parayı alıp yeniden yapılandırmak istiyor. Haliyle borç baya bir çoğalıyor yenileniyor. Anlatabildim mi bilmiyorum ama bu durumda alınan para haram mıdır? Yani faiz midir? Sonuçta orda da bir mülk var ve onun üzerinden yapılması düşünülüyor. Fazlasıyla geri ödemesi de yapılacak. Eşime olan borcun ödenecek olması da aile huzurumuzu düzeltecek. Ayrıca evlenecek olan kardeşim de kız tarafına olan mahcubiyetinden kurtulacak ve eşyaları alınacak, düğün yapılacak v.s. Tamamen çaresizlikten yapılan bir şey... Bunun hükmü nedir çok merak ediyorum. Eşim birkaç yere sordu olumsuz yanıtlar aldı bu paraların kullanılmayacağına dair. Sizin cevabınızı çok acil bekliyorum hocam. Allaha emanet olun…"
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, faiz konusu İslam'da kesinlikle haram kılınmış ve meşrulaştırılması mümkün olmayan bir durumdur. Banka işlemlerinde uygulanan faiz, İslam hukukuna göre yasaklanmıştır ve bu konuda çok hassas olunmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve hiçbir şekilde meşrulaştırılamaz. Faizle borç almak ve vermek caiz değildir. Bu nedenle, bankaya ödenen ve borcun yeniden yapılandırılması sırasında artan miktar faiz kapsamındadır ve haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili çok açık uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
"Ey iman edenler! Faiz yemeyin, kat kat artırılmış olarak (faiz) yemekten sakının. Eğer yapmazsanız, Allah ve Resulü ile savaş halindesiniz demektir." (Bakara, 2/278-279)
Detaylı Açıklama
Bankalarla yapılan kredi sözleşmelerinde genellikle faiz veya benzeri artışlar söz konusudur. Bu artışlar İslam hukukunda riba olarak kabul edilir ve haramdır. Sizin durumunuzda, babanızın evi başkasının üzerine gösterilmesi ve borcun yeniden yapılandırılması, faiz haramını değiştirmez. Borcun artması, faiz unsurunu içeriyorsa bu haramdır. Ancak, içinde bulunduğunuz zor durum ve ailevi ihtiyaçlarınız anlaşılırdır. Bu tür durumlarda İslam alimleri, faizsiz finansman yollarını araştırmayı, faizsiz kredi veren kurumları tercih etmeyi ve mümkünse borcu en kısa sürede kapatmayı tavsiye ederler. Ayrıca, borçlanırken aile huzurunu korumak önemli olmakla birlikte, haram olanı helal kılmaz.
Günümüzde faizsiz finansman seçenekleri (katılım bankaları, faizsiz kredi kooperatifleri vb.) bulunmaktadır. Bu tür kurumlar aracılığıyla ihtiyaçlarınızı karşılamak daha uygun olur. Ayrıca, borcunuzu yapılandırırken faizsiz alternatifler araştırılmalıdır. Aksi takdirde, faizle borçlanmak İslam'ın yasakladığı bir durumdur ve sakınılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda benzer şekilde haram hükmünü benimser. Bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu hallerde ve alternatif bulunamadığında geçici kolaylıklar önermiş olsa da bu, faiz haramlığını ortadan kaldırmaz. Diyanet İşleri Başkanlığı da faizle ilgili kesin yasakları vurgulamaktadır.
Sonuç
Sonuç olarak, faiz içeren borçlanmalar İslam'da haramdır ve meşrulaştırılamaz. Ailevi ve maddi zorluklar anlaşılır ancak haram olanı helal kılmak mümkün değildir. Faizsiz finansman yolları araştırılmalı ve mümkünse bu yollara yönelinmelidir.
