Faiz kullanan bir firmanın formalite icabı da olsa sahibi görünmek sakıncalı mıdır?
Sorunun Detayı
"Yurt dışında akrabamızın bir firmasında çalışıyorum. Türkiye'de de burayla bağlantısı olan birkaç ortaklı firması var. Bu paralel firmalarından bir tanesinde ben akraba hatırına firma sahibi olarak görünüyorum. Bir maddi gelirim yok ancak bu firmada banka kredisi kullanıldığını öğrendim. Bu durumda şirketten feragat etmem gerekir mi? İslam'a göre bu konuda bana ne yapmak düşer? Yardımcı olursanız sevinirim. Günümüzde bu illete bulaşmadan iş hayatında nasıl büyüyebiliriz?"
Açıklama
Faiz (riba) İslam'da kesinlikle haram kılınmış bir kazançtır ve faizle bağlantılı işlerde sorumluluk önemlidir. Bir firmanın sahibi olarak görünmek, o firmanın faaliyetlerinden sorumlu olduğunuz anlamına gelir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizle iştigal eden bir şirkette sahip olarak görünmek, o faize ortak olmak anlamına gelir ve bu durum sakıncalıdır. Faiz haramdır ve faizle bağlantılı işlerde yer almak caiz değildir. Dolayısıyla, böyle bir durumda şirketten feragat etmek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak böyledür' demelerinden dolayıdır. Oysa Allah alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
"Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve eğer gerçekten mümin iseniz, faizi bırakın." (Âl-i İmrân, 3/130)
Hadislerde de faizle iştigal edenlerin Allah katında büyük günahkarlar olduğu belirtilmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, günümüzde iş hayatında faizden uzak durmak bazen zorlayıcı olabilir. Ancak İslam'ın faiz yasağı, hem bireysel hem toplumsal açıdan adalet ve helal kazancı korumak içindir. Sadece maddi kazanç olmaması, sorumluluğunuzun olmadığı anlamına gelmez. Şirket sahibi görünmek, o şirketin faaliyetlerine ortak olmak demektir. Faizle kredi kullanılması, şirketin faaliyetlerinin faizle bağlantılı olduğunu gösterir. Bu durumda şirkette sahip olarak görünmekten vazgeçmeniz gerekir.
İş hayatında faizden uzak durmak için;
- Faizsiz finansman yöntemleri araştırılmalı (katılım bankaları, ortaklık modeli vb.)
- Helal kazanç prensiplerine uygun iş alanları tercih edilmeli
- İş ortakları ve finansman kaynakları dikkatle seçilmeli
- İslamî finans kurumları ve danışmanlarından destek alınmalı
Bu şekilde hem helal kazanç sağlanır hem de İslam'ın yasaklarından korunmuş olunur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda Hanefi mezhebiyle benzer görüştedir. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu durumlarda ve geçici çözümler için faizsiz finansman bulunamadığında, zarar görmemek için geçici olarak faizli işlemlere katılmanın caiz olabileceğini belirtmişlerdir. Fakat bu ihtiyatlı ve istisnai bir yaklaşımdır. Genel olarak faizden uzak durmak esastır.
Sonuç
Faizle iştigal eden bir şirkette sahip olarak görünmek sakıncalıdır ve şirketten feragat etmek gerekir. İş hayatında helal ve faizsiz yöntemlerle ilerlemek için gayret gösteriniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
