Faiz karışan parayı ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Hollanda'da yaşıyorum. Bankada, eskiden faiz karışmış bir miktar param var, bundan kurtulmak istiyorum. Bu faiz miktarını sadece yoksullara mı vermem gerekir yoksa mesela borcu olan babama versem de caiz olur mu?"
Açıklama
Faiz (riba) İslam'da kesinlikle haram kılınmış bir kazançtır ve bu tür paralarla ilgili özel hükümler vardır. Faiz karışan paranın nasıl tasarruf edileceği, bu haram kazançtan kurtulmanın yolları açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizle karışmış para helal değildir ve bu parayı sahibinin kullanması caiz olmaz. Bu parayı yoksullara, fakirlere veya ihtiyaç sahiplerine sadaka olarak vermek gerekir. Faiz karışan parayı borcu olan bir yakına vermek, borcun ödenmesi için kullanılması açısından caiz değildir; çünkü bu para helal olmayan kazançtır ve borç ödemede kullanılması uygun görülmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili kesin uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faizin yedi katı haramdır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faiz karışan parayı elinde bulundurmak ve kullanmak günah ve haramdır. Bu parayı, kendiniz veya aileniz için harcamak caiz değildir. Bu tür paralar, İslam hukukunda "haram mal" olarak değerlendirilir ve sahibinin bu paradan kurtulması gerekir. En uygun yol, bu parayı ihtiyaç sahiplerine, fakirlere, yoksullara veya hayır kurumlarına vermektir. Böylece hem haram kazançtan kurtulmuş olursunuz hem de toplumsal fayda sağlanır.
Babanızın borcunu ödemek için bu parayı kullanmak ise uygun değildir. Çünkü borç ödemek, helal kazançla yapılmalıdır. Haram para ile borç ödemek, haramı helal kılmaz. Bu nedenle, faiz karışan parayı sadaka olarak vermek en doğru yoldur.
Günümüzde bankacılık sistemi faiz içerebileceği için, faiz karışan paranın tespiti ve ayrılması önemlidir. Bu tür paralar, faiz oranı ve süreye göre hesaplanarak belirlenir ve ayrı tutulur. Bu parayı harcamadan önce mutlaka bu şekilde ayırmak gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faiz karışan paranın sadaka olarak verilmesini tavsiye eder. Bazı çağdaş alimler, bu paranın devletin belirlediği sosyal yardım kurumlarına verilmesini uygun görürler. Ancak borç ödemede kullanılması konusunda ittifak vardır; haram para ile borç ödemek caiz değildir.
Sonuç
Faiz karışan parayı yoksullara veya ihtiyaç sahiplerine sadaka olarak vermek en doğru yoldur. Borcu olan babanıza bu parayı vermek uygun değildir. Haram kazançtan kurtulmak için bu şekilde hareket etmek gerekir.
