Faiz geliri ne yapılmalıdır?
Sorunun Detayı
"Ben, faizin ciddiyetini şimdiki gibi fark edemediğim bir dönemde bayağı yüksek miktarda faiz geliri aldım. (Çok şükür tövbe ettim.) Bir de gençlikte ev alacağımız bir dönem piyangodan ikramiye kazandım. Şimdi bunları elimden çıkarmak istiyorum. Faiz gelirini bankadan hesaplattım ancak piyangonun 1997’deki değeri ile şimdiki değeri farklı, aldığımız evin 15’de biri tutuyor. Birkaç yıl önce o evi sattım. Sattığım fiyatın 15 de birini mi hesap etmeliyim? Toplamda rakam epey yüksek. Nereye çıkaracağımı bilemiyorum. Dayımın çocuğu üniversitede okuyor. Allah izin verirse bu yıl ikincisi de üniversitede okuyabilir. Tek memur maaşı ile geçiniyor. Bu çocukların eğitim giderlerine kullanabilir miyim bunu? Rakam yaklaşık 63.000 TL. Ne yapmam uygun olur?"
Açıklama
Faiz geliri, İslam'da haram kabul edilen ve elde edilmesi yasaklanan bir kazançtır. Bu tür gelirlerin nasıl tasfiye edileceği ve ne şekilde kullanılacağı konusunda İslam hukukunda belirli hükümler bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz geliri (riba) haramdır ve bu gelirden elde edilen paralar helal kazanç sayılmaz. Bu nedenle, faiz gelirinin elden çıkarılması gerekir. Ancak bu paranın sadaka olarak verilmesi veya ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla kullanılması caizdir. Faiz gelirini zekât veya sadaka olarak ihtiyaç sahiplerine vermek en uygun yoldur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık uyarılar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Faizi bırakıp eğer gerçekten inanıyorsanız, eğer yapmazsanız Allah ve Resulü ile savaşmış olursunuz." (Bakara, 2:278)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faiz geliriyle ilgili pişmanlık duyman ve tövbe etmen çok önemlidir. Faizden elde edilen parayı elden çıkarırken, bu paranın miktarını güncel değerleriyle hesaplamak gerekir. Senin durumunda, piyangodan elde edilen ikramiyenin ve ev satışından gelen paranın güncel değerleri dikkate alınmalıdır. Bu, adalet ve doğruluk açısından önemlidir.
Faiz geliri helal olmayan bir kazançtır, bu nedenle bu parayı kendi ihtiyaçların için kullanmak uygun değildir. Ancak, bu parayı fakir ve muhtaç kimselere, özellikle eğitim gören ihtiyaç sahibi öğrencilere yardım olarak vermek caizdir. Dayının çocuğunun üniversite masraflarını karşılamak gibi hayırlı bir amaç için kullanılması uygun olur. Böylece haram olan paranın zararı azaltılmış olur.
Faiz gelirini sadaka veya zekât olarak vermek, bu paranın toplumda hayırlı işlerde değerlendirilmesini sağlar. Ayrıca, bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam Fıkıh Akademisi gibi çağdaş İslam kurumlarının da benzer görüşleri bulunmaktadır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de faiz geliri haram kabul edilir ve tasfiye edilmesi gerekir. Bazı alimler, bu paranın sadece ihtiyaç sahiplerine verilmesini, miras veya yatırım amaçlı kullanılmamasını önerirler. Ancak genel olarak, faiz gelirinin hayır işlerinde kullanılması ortak görüştür.
Sonuç
Faiz gelirini güncel değerlerle hesaplayarak, bu parayı ihtiyaç sahibi öğrencilere veya fakirlere sadaka olarak vermen en uygun yoldur. Böylece hem tövben tamamlanır hem de haram kazanç hayırlı işlerde değerlendirilmiş olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
