Evlilikte Anne Babanın Hükmü
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam, dinimizde evliliğin yeri de belli ailenin, yani anne baba hakkının yeri de belli. Ben 23 yaşında bir öğretmen bayanım. Evlilik çağım geldi. Fakat babam gelen görücüleri 'kızım daha evliliği düşünmüyor' diyerek geri gönderiyor. Beğenmiyor galiba gelenleri. Sebebini de söylemiyor. Bir sebebi var herhalde diyorum ama geçen aramızda bir münakaşa oldu. Sinirlenip bana 'evlenemeyip de başıma kalacaksın' dedi. Çok kırıldım hocam. Geleni gönderen de kendisi sonra bana evde kalmış muamelesi yapan da. Ben şimdi ne yapmalıyım hocam? Ona güvenip de aracı gelenleri beklemeli miyim yoksa bana direk teklifte bulunanları mı kendi çapımda usturuplu bir şekilde değerlendirmeliyim? Zira bu şartlarda ben baba evinde kalmak istemiyorum artık. Cevabınız için şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Evlilikte anne babanın hakkı ve evladın kendi iradesi arasında denge Kur'an ve sünnet ışığında önemlidir. Bu dengeyi koruyarak aile içi huzuru sağlamak esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte anne babanın rızası önemlidir ancak evladın da evlenme konusunda kendi iradesi ve seçme hakkı vardır. Anne babanın evliliği engellemesi, makul ve haklı bir sebep olmadan yapılırsa, evladın kendi kararını vermesi caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne babaya saygı ve itaat emredilmekle birlikte, itaatin Allah ve Resulü'nün emirlerine aykırı olmaması gerekir:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere itaat edin ve sizden olan emir sahiplerine de." (Nisa, 4/59)
Ancak evlilikte zorlayıcı davranışlar ve engellemeler, evladın hakkını zedeler. Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"İyi evlilik, dinin yarısını tamamlar." (Buhari)
Bu, evliliğin önemini ve evladın evlenme hakkını gösterir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte anne babanın görüşü ve rızası önemlidir; çünkü onlar sizin hayrınızı isterler. Ancak 23 yaşında yetişkin bir birey olarak, kendi hayatınızı kurma hakkınız vardır. Babanızın sizi evlendirmemesi, eğer makul bir sebep yoksa, sizin evlenme hakkınızı engellemek anlamına gelir ki bu uygun değildir.
Bu durumda, önce babanızla sakin ve saygılı bir şekilde konuşarak endişelerini anlamaya çalışınız. Eğer babanızın endişeleri mantıklı değilse, evlilik konusunda kendi iradenizi kullanmanız İslam açısından mümkündür. Ancak bu süreci aile içi saygı ve sevgi çerçevesinde yürütmek, aile bağlarını korumak açısından önemlidir.
Eğer babanız aracılığıyla gelen teklifleri değerlendiremiyorsanız, kendi sosyal çevrenizde, tanıdıklar vasıtasıyla veya uygun vesilelerle evlilik tekliflerini inceleyebilirsiniz. Bu konuda aceleci davranmadan, dini ve ahlaki ölçülere uygun, karşılıklı rıza ile evlilik kararı almanız tavsiye edilir.
Unutmayınız ki evlilik, iki tarafın rızası ile gerçekleşir ve anne babanın zorlayıcı engellemeleri olmamalıdır. Ayrıca, evlilikte kolaylaştırmak, zorlaştırmamak sünnettir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, anne babanın rızası önemli olmakla birlikte, evladın evlenme hakkı korunur. Bazı durumlarda, özellikle evladın aklı ermiş ve olgun olduğu hallerde, anne babanın engellemesi geçerli sayılmaz.
Sonuç
Anne babanın rızası önemli olmakla birlikte, evlilikte sizin de iradeniz ve hakkınız vardır. Saygılı ve anlayışlı bir iletişimle durumu çözmeye çalışınız, aksi halde kendi uygun ve dini ölçülere uygun tekliflerinizi değerlendirebilirsiniz. Allah kolaylık versin.
