Evlilikte Aile Rızası?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam.. Kardeşim birini seviyor ama ailem bu kişiye rıza göstermiyor dış görünümünden dolayı. Normal yaşantısını etkilemeyecek derecede bazı hususlar var (güzellik. boy-pos vesaire..) Bunun dışında ahlakı ve dini yaşantısı takdire şayan ama annem babam çevrenin kötü telkinlerinden çok korkuyor bu sebepten de kardeşimi ve sevdiği kişiyi çok üzüyorlar. Hocam tek istedikleri helal dairesi içinde en kısa zamanda güzel bir yuva kurmaktı ama annem babam birçok vazgeçirme politikası uyguladılar kimi zaman yalan söylediler hakaretler yağdırdılar ve en çok da çocuğa çok ağır laflar söyledile. Ailesi en azından bi tanışmak konuşup orta yol bulmak istediler ailem sürekli reddetti tekliflerini kimi zaman telefonu yüzlerine kapattı. Hocam benim ailem bilinçli insanlar ama insanlar ne der gibi bahanelere sığındılar hep. Kardeşim sürekli gizli gizli ağlayarak dua ediyor. Bu hali bizi çok üzüyor. Ailem sert tutumundan hiç vazgeçmedi tüm baskılara rağmen onlar sadece susutular hiçbir şey demediler her şeye rağmen ikiside kalplerinden atamadılar birbirlerini en sonunda kardeşim anne ve babamı razı edemeyeceğini anlayınca severek de olsa ayrıldılar onları üzmemek için ama kendisi şuan çok daha üzülüyor yemiyor içmiyor sürekli düşünüyor. Unutacak gibi de değiller öyle umutsuz bekliyorlar sadece bende bunun bir vebal olduğunu düşünerek size danışmak istedim hocam ne yapmalıyız? Selam ve dua ile..."
Açıklama
Evlilikte aile rızası, İslam'da önemli bir husustur. Ancak bu rıza, evliliğin gerçekleşmesi için mutlak bir engel midir, yoksa belli şartlarda aşılabilir mi, bu konuda İslami kaynaklar ve mezhep görüşleri rehberlik eder.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte velinin (aile büyüklerinin) rızası önemlidir ancak özellikle reşit ve akıllı bireylerin evlenmesi söz konusu olduğunda, velinin haksız engellemesi durumunda evlilik gerçekleşebilir. Velinin evliliği engellemesi, makul ve şer'i sebeplere dayanmadığı sürece, kişinin evlenmesine mani olmamalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili genel prensipler yer almakla birlikte, velinin rızası konusunda açık bir ayet yoktur. Ancak Peygamber Efendimiz (s.a.v) sahabeye evliliklerinde velinin izninin önemini vurgulamıştır.
“Bir kadının velisi olmadan evlenmesi caiz değildir.” (Sahih Buhari, Nikah 3)
Ancak velinin haksız engellemesi durumunda, İslam hukukunda bu engelin kaldırılması mümkündür. Bu, icma ve kıyas yoluyla alimlerce kabul edilmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kardeşinizin yaşadığı durum birçok ailede görülen bir meseledir. Aile rızası, evliliğin sağlam temeller üzerine kurulması için önemlidir ancak bu rıza, kişinin mutluluğunu ve helal dairesinde yuva kurma hakkını engellememelidir. Ailenin dış görünüşe dayalı önyargıları, çevrenin kötü telkinleri gibi sebeplerle evliliği engellemesi, İslam ahlakına ve adaletine uygun değildir.
Kardeşinizin ve sevdiği kişinin ahlakı ve dini yaşantısı takdire şayandır; bu, evlilik için en önemli kriterlerdendir. Ailelerin bu konuda daha açık fikirli olmaları, iletişim kanallarını açık tutmaları ve karşılıklı saygı ile çözüm aramaları gerekir. Ancak ailelerin ısrarla engellemesi halinde, kişinin helal yoldan evlenme hakkı korunmalıdır.
Kardeşinizin yaşadığı üzüntü ve psikolojik sıkıntılar da göz önünde bulundurulmalı, sabır ve dua ile birlikte, aile ile yumuşak ve saygılı bir şekilde yeniden iletişim kurulmaya çalışılmalıdır. Gerekirse, arabuluculuk yapabilecek saygıdeğer kişilerden yardım alınabilir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre velinin rızası evlilik için şarttır ve velinin izni olmadan evlilik geçersiz sayılır. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde ise velinin rızası önemlidir ancak zorlayıcı sebeplerle evlilik yapılabilir. Bu konuda ihtilaf vardır, ancak Hanefi mezhebi daha esnek ve kolaylaştırıcıdır.
Sonuç
Kardeşinizin helal dairesinde evlenme hakkı vardır ve aile engeli haksızsa bu engel aşılabilir. Sabırla, dua ile ve saygılı iletişimle çözüm aramak en doğrusudur. Ailelerin de sevgi ve anlayışla yaklaşması önemlidir.
