Evlilikte ailemin sözünü dinlemeli miyim?
Sorunun Detayı
"Üniversite 2. sınıf öğrencisiyim. Sınıfımda yaşça benden küçük biri benimle evlenmek istediğini söyledi. Bu konuda niyetini öğrenmek için konuştum onunla ve çok sevdik birbirimizi. Ailesine bu konuyu açınca ise her şey sarpa sardı. Şu an bunun çok erken olduğunu, vazgeçmesi gerektiğini söylediler. Benim şimdi başka taliplerim var. Ailem de bir seçim yapmam konusunda ısrarlı. 3 yıl onu bekleyemezsin diyorlar. Ben gönlüm ondayken başkasını nasıl kabul edeyim? Bir de rüyalarımda onunla ilgili müthiş şeyler görüyorum. Rüyayla amel edilmez ama etkisinden kurtulamıyorum, dayanamıyorum. Artık çok zor bir imtihan sürecinden geçiyorum. Bu konuda ne yapmamı önerirsiniz?"
Açıklama
Değerli Müslüman, evlilikte ailelerin görüşü önemli olmakla birlikte, kişinin kendi kalp huzuru ve uygunluk da dikkate alınmalıdır. Bu süreçte hem ailelerin hem de bireyin hak ve sorumlulukları vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte ailenin görüşü ve rızası önemlidir ancak evlenmek isteyen yetişkin bireyin de kendi iradesi ve kalp huzuru göz önünde bulundurulur. Ailenin sözünü dinlemek farz değilse de, onlara saygı göstermek ve mümkünse onların rızasını almak sünnettir. Ancak aile engel olursa, evlilik engellenemezse ve taraflar birbirini seviyor, evliliğe uygun şartlar varsa evlenmek caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aileye saygı ve itaat emredilmiştir, ancak itaat yalnızca Allah ve Resulü'nün emirlerine uygun olduğu sürece geçerlidir:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere itaat edin ve sizden olan yöneticilere de." (Nisa, 4/59)
Aileye saygı ve iyilik yapma emri de vardır:
"Rabbin, yalnız O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (İsra, 17/23)
Ancak evlilikte zorlama ve baskı olmaması gerekir. Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Evlenmek isteyen, ancak ailesi buna engel olursa, evlenmekten alıkonulamaz." (İbn Mace, Nikah, 3)
Detaylı Açıklama
Evlilikte ailelerin görüşü ve onayı önemlidir, çünkü aileler genellikle bireyin hayrını düşünürler. Ancak evlilikte esas olan iki tarafın rızası ve uygunluğudur. Siz üniversite öğrencisi olarak sevdiğiniz biriyle evlenmek istiyorsunuz ve kalbiniz ona meyilli. Ailenizin endişeleri genellikle sizin geleceğinizle ilgilidir ve bu nedenle zamanlama konusunda uyarıyorlar. Bu durumda aile ile açık ve saygılı bir şekilde konuşarak endişelerini anlamaya çalışmak, onlara kendi duygularınızı ve planlarınızı anlatmak faydalı olur.
Rüyalar ise İslam'da kesin delil olarak kabul edilmez. Peygamber Efendimiz (sav) rüyanın bazen kalbin ve düşüncelerin yansıması olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle rüyalarla amel etmek doğru değildir, ancak kalbinizin sesini dinlemek de önemlidir.
Üç yıl bekleme konusu ise makul bir süre olabilir; bu süre zarfında ailelerin endişeleri azalabilir ve taraflar birbirini daha iyi tanıyabilir. Diğer yandan, başka taliplerin olması sizi zor durumda bırakıyorsa, acele karar vermemek, dua etmek ve akılcı düşünmek gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde aileye saygı esastır ancak evlilikte zorlama caiz değildir. Şafii ve Malikî mezheplerinde de aile rızası önemsenmekle birlikte, evlenmek isteyen yetişkinin iradesi ön plandadır. Hanbeli mezhebi ise aile onayını biraz daha vurgular ancak zorlayıcı değildir.
Sonuç
Sonuç olarak, ailenizle iletişimi koparmadan, kalbinizi ve aklınızı dengeleyerek hareket etmeniz, dua ve istişare ile karar vermeniz en doğru yoldur. Rüyalarla amel etmeyiniz, ancak kalbinizin sesini dinleyip sabırlı olunuz.
