Evlikte Maddiyata Önem Verme
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocalarım. Size bir iki sorum olacak.1) Karım anne babamın hizmetinde kullandığım aracımız için ve diğer yaptığım harcamalar için hakkımı helal etmiyorum diyor.2) Düğünde takılan takıların bir kısmıyla düğün masrafını karşıladılar ve benim öğrenim kredi borcumu kapadılar bilezikleri ise eşime verdiler.(takıları ve bir parayı kullandılar.) O benim hakkımdı anne baba düğünü yapmak zorunda o paraları onlara haram ettim diyor?3) Ben özellikle alzaimer hastası babama yardım etmek, onunla ilgilenmek, bitkisel ilaç kullanıyor mesela onu almak istiyorum; ama kavga çıkaracak diye açıkçası çekiniyorum. Onun ki olmuş olsa ben öyle yapmam ama o yapıyor evlilik daha fazla zarar görsün istemiyorum çünkü ben de ona uysam çoktan boşanma olmuştu. Cevabınızı bekliyorum selametle."
Açıklama
Evlikte maddi konular ve aile içi ilişkiler, İslam ahlakı ve hukukuna göre hassasiyetle ele alınması gereken meselelerdir. Bu tür durumlarda hakkaniyet, sabır ve karşılıklı saygı ön planda tutulmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte eşler arasında maddi konularda adalet ve helal-haram sınırlarına riayet etmek esastır. Eşlerin birbirlerinin haklarına saygı göstermeleri, aile içi huzurun korunması için önemlidir. Anne-baba ve eş arasında yapılan harcamalar, niyet ve kullanım şekline göre değerlendirilir. Kişi, hakkı olmayan bir şeyi helal etmeyebilir ancak bu durumda da iletişim ve uzlaşma yoluna gitmek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilik ve aile içi ilişkilerle ilgili önemli prensipler belirtilmiştir:
"Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan birine karşı bir hiddet duyarsanız, belki ondan hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir eder." (Kur'an, Nisa 4:19)
"Mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin ve birbirinizin malını haksız yere yemeyin." (Kur'an, Bakara 2:188)
Hz. Peygamber (sav) de aile içi ilişkilerde sabır ve hoşgörüyü tavsiye etmiştir:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
1) Karınızın, sizin anne-babanızın hizmetinde kullandığınız araç ve diğer harcamalar için hakkınızı helal etmemesi, evlilikte maddi konularda iletişim eksikliğine işaret eder. Hanefi fıkhına göre, eşler birbirlerinin haklarına riayet etmeli, maddi konularda açıklık ve karşılıklı anlayış olmalıdır. Anne-babanıza ait araç ve harcamalar, sizin kullanımınızda olsa da, eşinizin bu konuda rahatsızlığı varsa, bu durum konuşularak çözülmelidir.
2) Düğün masraflarının takılarla karşılanması ve öğrenim kredisi borcunun ödenmesi, maddi yardımların aile içinde nasıl paylaşıldığına dair bir meseledir. Hanefi mezhebine göre, takılar eşin malıdır ve eşin rızası olmadan başkası tarafından kullanılması uygun değildir. Ancak düğün masraflarının karşılanması, aile dayanışmasının bir parçası olarak görülür. Anne-babanın düğün yapma zorunluluğu yoktur; bu konuda zorlayıcı davranmak doğru değildir. Eşinizin bu paraları haram sayması, iletişimle ve karşılıklı anlayışla aşılmalıdır.
3) Alzheimer hastası babanıza yardım etmek, İslam'da aile büyüklerine saygı ve yardım etme görevinin bir parçasıdır. Hanefi mezhebine göre, hasta yakınlarına yardım etmek farz-ı kifayedir (toplumsal sorumluluk). Kavga çıkma ihtimali nedeniyle çekinmeniz anlaşılabilir, ancak aile içi huzuru korumak için sabır ve hikmetle hareket etmek gerekir. Eşinizle bu konuda açık ve nazik bir iletişim kurmak, evliliğin zarar görmesini önler.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde aile içi maddi ilişkilerde adalet, hakkaniyet ve karşılıklı saygı ön plandadır. Şafii ve Malikî mezheplerinde de eşin rızası olmadan malına el konulmaması vurgulanır. Hanbeli mezhebinde ise aile büyüklerine hizmet ve saygı daha da önceliklidir. Genel olarak tüm mezhepler aile içi huzurun korunmasını esas alır.
Sonuç
Değerli Müslüman, evlilikte maddi konularda hakkaniyet ve karşılıklı anlayış çok önemlidir. Anne-babanız ve eşinizle açık iletişim kurarak, sabır ve hoşgörü ile sorunları çözmeye çalışınız. Aile büyüklerinize yardım etmekten çekinmeyiniz, evlilikte kolaylaştırıcı olunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
