Evlenmelerine Engel Olunan Çift
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. 24 yaşında bir gencim. Üniversite 2. sınıf öğrencisiyim nasipse 2 yıl daha okuyacağım. Kız arkadaşımla birbirimizden uzakta 1,5 yıldır konuşuyoruz ve anlaşıyoruz. O da, nasipse bir ay sonra okulunu bitirip memur(hemşire) olarak işe başlayacak. İki aile de baştan beri konuşup anlaştığımızdan haberdar. Benim annem babam ondan razı, onun anne babası benden razı ve bizzat kendileri dile getirdi bu durumu. Bu flört durumunun yanlış olduğunun farkındaydık. Ama yeteri kadar ciddiye almaya sizin evlilik temalı sohbetlerinizden sonra başladık. İkimiz de birçoğunu dinledik. Hepsinde de gözlerimiz yaşardı sözlerimiz boğazımıza düğümlendi. Akabinde evliliğe karar verdik. Ben bu durumumda ailemi istemeye zor ikna ettim. Kızın babasının anlayışlı olacağını düşünüyorduk; fakat el ne derci çıktı. İstemek için okulu bitirmem gerekiyormuş. Evlenmem için de askere gidip gelmem akabinde de işe girmem gerekiyormuş. Ben de öğretmenlik okuyorum hocam. Bu da memuriyet dayatmasını getiriyor. Yani okulu dondurup işe girsem ona da razı değiller. Ne yapacağımızı şaşırdık. Sohbetleriniz ve farklı yazarların kitaplarıyla şuur kazanma peşindeyiz. Yaşımızın değil zamanımızın geldiğinden hiç şüphemiz yok. Cevabınızı ilgiyle bekliyorum hocam. Allah'a emanet olun."
Açıklama
Evlenmek isteyen iki genç arasında ailelerin evlilik şartları nedeniyle yaşanan anlaşmazlık, İslam'da önemli bir sosyal meseledir. Bu durumda, evlilik engelleri ve ailelerin rızası konusu ön plana çıkar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte ailenin rızası önemli olmakla birlikte, özellikle ergenlik çağına gelmiş ve aklı başında olan gençlerin evlenme hakkı vardır. Ancak ailelerin engellemesi durumunda, zorunlu hallerde mahkeme veya yetkili kişilerden yardım alınabilir. Evlenmenin ertelenmesi veya engellenmesi, makul ve şeri ölçülere uygun gerekçelerle olmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili temel prensipler ve aile rızası üzerinde durulmuştur:
"Evlenmeniz size helal kılındı, size mehir olarak kadınlardan bir mehir verildi." (Nisa, 4/4)
"Ey iman edenler! Size helal olan eşlerinizden nikâh yoluyla aldıklarınız ve ellerinizin altında bulunanlar dışında kadınlara yaklaşmanız size haram kılındı." (Mü’minun, 23/5-6)
Hz. Peygamber (sav) de evlilikte ailelerin onayının önemine işaret etmiş, ancak zorlayıcı engellemelerin kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte ailelerin rızası hem sosyal düzen hem de evliliğin sağlam temeller üzerine kurulması açısından önemlidir. Ancak İslam, gençlerin evlenme hakkını da korur. Ailelerin evliliği erteleme veya engelleme gerekçeleri makul olmalı, örneğin eğitim, maddi durum gibi haklı sebepler olabilir. Fakat bu engellemeler gençlerin hayatını zorlaştıracak, onları bekletip mutsuz edecek şekilde olmamalıdır.
Sen ve kız arkadaşın, birbirinizi tanıyarak ve evlilik niyetiyle hareket ediyorsunuz. Bu çok güzel bir adımdır. Ailelerin şart koştuğu okulu bitirme, askerlik ve işe girme gibi talepler, genellikle maddi ve sosyal güvence sağlama amaçlıdır. Ancak bu taleplerin gençlerin hayatını tamamen kilitlememesi gerekir. Eğitim ve askerlik gibi önemli sorumluluklarınız var ve bunlar tamamlandıktan sonra evlilik daha sağlıklı olabilir.
Bu süreçte ailelerle açık ve samimi iletişim kurmak, onların endişelerini anlamaya çalışmak ve karşılıklı anlayış geliştirmek önemlidir. Ayrıca, aile büyüklerinden, din görevlilerinden veya arabuluculardan destek almak faydalı olabilir. İslam, zorlukları aşmak için kolaylık ve hoşgörü prensibini benimser; "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi bu konuda rehberdir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde aile rızası önemsenir ancak zorlayıcı engellemeler kaldırılabilir. Örneğin Şafii mezhebinde, akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış bireylerin evlenme hakkı daha ön plandadır ve aile engeli aşılabilir. Maliki ve Hanbeli mezhepleri de ailelerin makul gerekçelerle engelleme hakkını kabul eder ancak gençlerin haklarını da gözetir.
Sonuç
Öncelikle eğitim ve askerlik gibi sorumluluklarınızı tamamlamanız hem sizin hem de ailenizin güvenini artıracaktır. Bu süreçte sabırlı olun, ailelerle iletişimi koparmayın ve dini değerler ışığında hareket edin. Zorluklar karşısında İslam'ın kolaylık prensibini unutmayın ve evlilik kararınızı olgunlukla planlayın.
