Evlenmeden Önce Eşe Şart Koşmak
Sorunun Detayı
"Selamun aleykum hocam. Evlenmek için biriyle görüştüm ve ondan ikinci bir eş almaması konusunda söz istedim. Ama çok eşliliğe olumlu bakan biri ve söz verirse aklıma olumsuzluklar geliyor. Mesela çocuk olmadığı ya da herhangi bir sorunla karşılaştığımız zaman bana verdiği bu söz yüzünden ben onun hakkına girmiş olur muyum? Görüştüğüm insanlarla neredeyse anlaşamadığımız tek nokta bu konudaki fikir ayrılığı; ben çocuk olmaması durumunda; evlatlık alınan bir çocuğun haram olmaması için kadına hormonlar verilerek süt gelmesi sağlandığını, böylece süt aile olduklarını söyledim. Bu duruma da şüpheli şeylere yaklaşılmaz diyorlar, gerçekten bu durum şüpheli midir? Bu konuda ne yapabilirim? Allah razı olsun.."
Açıklama
Evlenmeden önce eşe bazı şartlar koşmak, özellikle çok eşlilik konusunda anlaşmazlık yaşanması, günümüzde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu mesele, hem İslam hukukunda hem de modern aile hayatında önemli bir yer tutar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte eşler arasında şart konulabilir ve bu şartlar evlilik akdinin bir parçası sayılır. Ancak çok eşlilikle ilgili olarak eşin ikinci evlilik yapmaması şartı, kocanın meşru hakkını sınırlamak anlamına gelir ve bu konuda şartın kabulü ihtilaflıdır. Koca, İslam'da kendisine tanınan çok eşlilik hakkını kullanabilir; ancak eşler arasında böyle bir şart konulursa, bu şartın yerine getirilmesi gerekir. Şartın ihlali durumunda ise evlilik akdinin feshi veya tazminat gibi sonuçlar doğabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de çok eşlilikle ilgili hüküm şöyledir:
"Eğer yetim kızlar hakkında adaleti yerine getiremeyeceğinizden korkarsanız, size helal olan diğer kadınlardan iki, üç veya dört olmak üzere nikahlayın. Eğer adaleti sağlayamayacağınızdan korkarsanız, o zaman bir tane ile yetinin veya sahip olduğunuz cariyelerle..." (Nisa, 4/3)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) çok eşliliği meşru kılmıştır, ancak adaleti emretmiştir:
"Bir kimse iki kadını alır da onlara adaletli davranmazsa kıyamet günü onun tarafı eğilir." (Buhari, Nikah 67)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, evlenmeden önce eşinizden ikinci evlilik yapmaması yönünde söz almak mümkündür ve bu şart evlilik akdine dahil edilebilir. Ancak bu şart, kocanın İslam'da kendisine verilen hakkını sınırlar. Eğer koca bu şartı ihlal ederse, eşin hakları korunmalı ve gerekirse mahkeme yoluyla hakkını araması mümkündür.
Çocuk olmaması durumunda evlatlık alınması ve süt emzirme yoluyla akrabalık kurulması konusu ise İslam hukukunda tartışmalıdır. Süt emzirme, belirli şartlar altında mahremiyet oluşturur. Ancak hormon verilerek yapay süt verme gibi uygulamalar, klasik fıkıh kaynaklarında yer almaz ve modern tıbbın gelişmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu konuda şüpheye düşmemek için alimlerin görüşlerine başvurulmalı ve güvenilir fetvalar alınmalıdır.
Pratikte, evlenmeden önce bu konuları açıkça konuşmak, karşılıklı anlayış ve saygı çerçevesinde çözüm aramak en doğrusudur. Şartların yazılı olarak evlilik sözleşmesine konması, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları önler.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de çok eşlilik hakkı kabul edilir ancak eşin bu konuda şart koşması farklı şekillerde değerlendirilir. Bazı alimler, eşin çok eşlilik yapmaması şartını evlilik akdinin şartı olarak kabul eder ve ihlalinde boşanmayı haklı görür. Maliki mezhebinde ise şartların yerine getirilmesi önemsenir ancak şartın niteliğine göre farklı sonuçlar doğabilir.
Sonuç
Evlenmeden önce eşinizle çok eşlilik konusunda açık ve samimi bir şekilde konuşmanız, şartlarınızı netleştirmeniz önemlidir. Bu şartları evlilik akdine yazdırmak, haklarınızı korumanıza yardımcı olur. Çocuk olmaması durumunda evlatlık ve süt emzirme konularında ise güvenilir alimlerin fetvalarına başvurunuz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
