Evlenilecek kişideki ölçütümüz nasıl olmalıdır?
Sorunun Detayı
"Hocam ben tıp fakültesi ikinci sınıfı yeni bitirdim. Ailemin tavsiyesi üzerine bir eş adayı ile görüşmek nasip oldu, buluşmanın neticesinde karar kıldığım görüş, hatta babamla paylaştığım cümle aynen şu oldu: "Ahlâk kadar önemli olmasa da gözüme hitap etmesi lazımdı, üzülerek söylüyorum ki çirkin gelmese de güzel de gelmedi." Fakat ebeveynlerimden aldığım yanıt genelde estetik algının daha geri planlarda olması gerektiği ve ilk görüşmede beğenmenin pek mümkün olamayacağı üzerineydi. Ancak benim idrak edemediğim husus, beğenmeme eylemi ilk görüşte nasıl mümkün olabiliyor? Güzellik ile karakterdeki kalite ters orantılı mıdır, ikisi bir arada bulunamaz mı, ahlâk ya da hüsün için içlerinden birinden fedakârlık mı yapmak gerekir? Şunun da farkındayım ki medyanın manipüle ettiği sözde güzellik kavramı diye bir durum da söz konusu ama dış görünüş açısından çok da oturmuş kriterim mevcut değil, tek diyebildiğim babama izah ettiğimle sınırlı. Velhasıl, herhangi bir izdivaçta, ehemmiyet sırasını nasıl yapmalı bir Müslüman, güzellik, kültürel seviye (eğitim düzeyi), takva, şuur vb. mefhumlar, evliliğin içini nasıl ve ne kadar doldurmalı?"
Açıklama
Evlenilecek kişide aranacak ölçütler, İslam ahlakı ve toplum düzeni açısından büyük önem taşır. Bu ölçütler, hem dünya hem de ahiret mutluluğunu hedefleyen dengeli bir yaklaşımı gerektirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre evlilikte en önemli ölçütlerden biri takvadır (Allah korkusu ve dini sorumluluk bilinci). Takva, kişinin ahlakını, davranışlarını ve evlilik hayatındaki sorumluluklarını şekillendirir. Güzellik ve eğitim gibi diğer özellikler ise tamamlayıcıdır ve tercihe bağlıdır, ancak takva önceliklidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikte takvanın önemi şöyle vurgulanır:
"Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkekler ve kadınlar türeten Rabbinizden sakının. Adını anarak birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah'tan ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının. Şüphesiz Allah, sizin üzerinizde gözetleyicidir." (Nisa, 4/1)
Hz. Peygamber (sav) de evlilikte ahlakın önemini şöyle belirtmiştir:
"Kadın güzel olduğu için evlenilir, ancak takva için evlenilmelidir." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte güzellik, ahlak, eğitim ve takva gibi unsurların hepsi önemlidir ancak bunların öncelik sıralaması vardır. Takva, kişinin Allah'a bağlılığı ve sorumluluk bilinci demektir; bu, evlilikte sadakat, sabır, sevgi ve saygının temelidir. Güzellik ise geçici ve değişkendir, ancak ilk görüşte beğenme insani bir duygudur ve tamamen yok sayılmaz. Medyanın dayattığı güzellik algısı çoğu zaman gerçekçi değildir, bu yüzden gerçekçi ve dengeli bir güzellik anlayışı geliştirmek gerekir.
Eğitim ve kültürel seviye, iletişim ve ortak değerler açısından önemlidir, ancak bunlar takva ve ahlakla desteklenmelidir. Evlilikte öncelik, kişinin dini ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirmesi, aile hayatına uyum sağlamasıdır. Bu nedenle, eş adayınızda takva ve iyi ahlakı ön planda tutmanız, güzellik ve eğitim gibi diğer özellikleri ise tamamlayıcı olarak değerlendirmeniz daha sağlıklı olacaktır.
İlk görüşte beğenmeme durumu, insanın dış görünüşe dair doğal bir algısıdır ve bu tamamen insani bir tepkidir. Ancak evlilikte esas olan, zamanla gelişen sevgi, saygı ve anlayıştır. Bu yüzden aceleci olmadan, eş adayınızı daha iyi tanımaya çalışmak ve aile büyüklerinin tecrübelerinden faydalanmak önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de takva öncelikli kabul edilir. Hanbeli mezhebi de benzer şekilde takvayı evlilikte en önemli kriter olarak görür. Ancak bazı alimler, güzellik ve soy gibi unsurların da evlilikte önemli olduğunu belirtmiş, ancak bunların takva ile dengelenmesi gerektiğini vurgulamışlardır.
Sonuç
Özetle, evlilikte takva ve iyi ahlak en öncelikli ölçüttür. Güzellik ve eğitim gibi diğer özellikler ise tamamlayıcıdır. İlk görüşte beğenmeme insani bir durumdur, ancak evlilikte esas olan zamanla gelişen sevgi ve saygıdır. Bu hususlarda aile büyüklerinin tecrübelerinden faydalanmak ve aceleci karar vermemek faydalı olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
