Evlat Edinmek Nasıl Mümkün Olabilir?
Sorunun Detayı
"Çocuğu olmayan bir çiftin anasız babasız bir bebeği alıp bakabilmesi; artık onun annesi ve babası olabilmesi nasıl caiz olur? Bir de birkaç kişiden duydum, bir tane hormon iğnesi varmış. Kadına vurulduğu vakit göğüslerinde süt oluşturuyormuş. Ve bu aldığı çocuğu emzirdiği vakit onun annesi yerine geçebiliyormuş. Böylece çocuğun annesi ve babası hükmünde olabiliyormuş. Bu ne kadar mümkündür dinimize göre?"
Açıklama
Evlat edinme, çocuğu olmayan veya bakmak isteyen kişilerin başka bir çocuğa aile olmasıdır. İslam'da evlat edinme kavramı, biyolojik bağların korunması ve çocuğun haklarının gözetilmesi açısından özel bir yere sahiptir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, biyolojik olmayan bir çocuğun aileye alınması ve ona bakılması caizdir ancak bu çocuk, gerçek evlat gibi isimlendirilmez ve onun soyuna ilişkin haklar verilmez. Çocuğun gerçek anne ve babasının kimliği gizlenmemeli, onun soyuna saygı gösterilmelidir. Süt emzirme yoluyla mahremiyet oluşması ise belirli şartlarla mümkündür ve bu durum çocuğun anne-baba yerine geçmesini sağlamaz, sadece mahremiyet ilişkisi kurar.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlat edinme ile ilgili açık hükümler vardır:
“Allah, evlatlıkları kendi oğullarınız gibi yapmaz. Bu, sizin dilinizde güzel görünen bir sözden ibarettir. Allah, evlatlıkları kendi oğullarınız gibi yapmaz. Gerçekten Allah, dilediğini hükümran kılar.” (Kur'an, Ahzab Suresi, 4. Ayet)
Hz. Peygamber (sav) de evlatlık konusunda şu uyarıyı yapmıştır:
“Evlatlıklarınızı kendi oğullarınız gibi çağırmayınız. Onların babalarının isimlerini anınız.” (Sahih Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
İslam'da evlatlık almak, çocuğa bakmak, onu korumak ve yetiştirmek büyük bir sevap ve sorumluluktur. Ancak evlatlık çocuğun gerçek soyunun gizlenmesi, onun gerçek ailesi yerine geçmesi caiz değildir. Bu, çocuğun haklarının korunması ve toplum düzeninin sağlanması içindir.
Günümüzde tıbbın gelişmesiyle hormon iğneleri gibi yöntemlerle kadının süt üretmesi sağlanabilir. Bu durumda süt emzirme yoluyla çocukla anne arasında süt kardeşliği (radâ) oluşur. Bu da çocuğun mahremiyet sınırlarını belirler. Ancak bu durum çocuğun biyolojik annesi yerine geçmesi anlamına gelmez. Süt emzirme, sadece belirli mahremiyet ilişkilerini oluşturur, çocuğun soyunu değiştirmez.
Evlat edinmek isteyen çiftler, çocuğun gerçek kimliğini gizlemeden, ona sevgi ve şefkatle bakmalı, İslam'ın koyduğu sınırlar içinde hareket etmelidir. Türkiye'de yasal evlat edinme sistemi de bu prensiplere uygundur; çocuğun gerçek soyunun gizlenmemesi esastır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de Hanefi mezhebiyle benzer görüştedir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de evlat edinmenin gerçek soyun değiştirilmesi şeklinde yapılması caiz değildir. Süt emzirme ile mahremiyet oluşması konusunda da benzer hükümler vardır.
Sonuç
Değerli Müslüman, evlat edinmek İslam'da mümkündür ancak çocuğun gerçek soyunun gizlenmemesi gerekir. Hormon iğnesiyle süt üretimi sağlanması süt emzirme mahremiyetini oluşturur ama anne-baba yerine geçmez. Çocuğa sevgiyle bakmak ve haklarına riayet etmek esastır.
