Evladın, Ailesinin zekâtlarını vermek istemesi caiz midir?
Sorunun Detayı
"Arkadaşlarımızdan birisi kendi parasından annesinin, babasının, karısı ve erkek kardeşinin zekâtlarını vermek istiyor, Şer'i açıdan cevaz var mıdır? Yok, ise başka bir çıkış yolu var mı?"
Açıklama
Zekât, İslam'ın temel ibadetlerinden biridir ve belirli şartlara göre verilmesi gerekir. Bir kişinin başkasının zekâtını kendi malından vermesi, yani başkası adına zekât ödeme durumu, fıkıh açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse başkasının zekâtını kendi malından verebilir ancak bu, zekâtın asıl mükellefi olan kişinin rızasıyla ve onun adına yapılmalıdır. Yani evladınız, ailesinin zekâtlarını kendi malından vermek istiyorsa, bu caizdir ve hatta sevap kazandırır. Ancak zekâtın asıl sahibi olan kişinin malından zekât verilmesi esastır.
Deliller
Zekâtın farz oluşu Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin..." (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın maldan verilmesi gerektiğini belirtmiştir:
"Zekât, maldan alınır ve mal sahibine verilir." (Buhari, Zekât 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, evladınızın ailesinin zekâtlarını kendi malından vermesi, onların yerine zekâtı ödemek anlamına gelir ve bu durum Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak burada önemli olan, zekâtın asıl mükellefi olan kişinin malından zekât verilmesidir. Eğer aile fertleri kendi zekâtlarını vermekte zorlanıyorlarsa, evladınızın onların adına zekât vermesi hem sevap kazandırır hem de zekâtın farzını yerine getirmiş olur.
Bu durumda evladınız, ailesinin zekâtını kendi malından vererek onların yükünü hafifletmiş olur. Ancak zekâtın asıl sahibi olan kişinin malından verilmesi, zekâtın farz oluşunun temel şartıdır. Eğer aile fertleri zekâtlarını kendileri verebilecek durumda ise, evladın onların adına vermesi yerine, onları teşvik etmesi daha uygundur.
Pratikte, aile içinde zekât yükümlülüğü olanlar, kendi zekâtlarını veremiyorsa, diğer aile fertlerinin bu yükümlülüğü üstlenmesi güzel ve sevaplı bir davranıştır. Ancak bu, zekâtın hükmünü değiştirmez; zekâtın asıl sahibi olan kişinin malından verilmesi esastır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler vardır. Şafii mezhebine göre de başkasının zekâtını kendi malından vermek caizdir. Malikî mezhebinde ise, zekâtın asıl maldan verilmesi esastır ancak başkasının adına vermek mümkün olabilir. Hanbeli mezhebinde de benzer şekilde, başkasının zekâtını vermek caizdir.
Sonuç
Özetle, evladınızın ailesinin zekâtlarını kendi malından vermesi Hanefi mezhebine göre caizdir ve sevaplıdır. Ancak zekâtın asıl sahibi olan kişinin malından verilmesi esastır. Aile fertleri kendi zekâtlarını veremiyorsa, evladın onların adına vermesi güzel bir yardımlaşma şeklidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
