Eski eşimden intikal eden borç halen geçerli midir?
Sorunun Detayı
"Ben ikinci kez evlendim. Eski evliliğimden eşimden bana borç intikal etti. Beraber kredi kontrayı imzalamıştık bende bu antlaşmaya kefil oldum. Şimdi ki kocam benim bu borcumu ödemek zorunda mıdır? Boşandığım hale eski eşimin borcunu ödemek zorunda mıyım? Borcumdan kurtulmak için çalışmak zorunda mıyım ve eşim bana çalışmayı yasaklaya bilir mi?"
Açıklama
Eski eşinizden kalan borçların hükmü, İslam hukukunda ve medeni hukukta ayrı ayrı değerlendirilir. Bu borçların kim tarafından ödeneceği, borcun niteliği ve tarafların sorumluluklarına göre değişir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, boşanma sonrası eski eşinize ait borçlar sizin üzerinizde kalırsa, bunları ödemek zorundasınız. Ancak yeni eşinizin bu borçları ödemesi zorunlu değildir. Borç, sizin adınıza imzalanmışsa ve kefil olmuşsanız, bu borçtan sorumlusunuz. Çalışmanız ise meşru ve helal kazanç için farzdır; eşinizin sizi çalışmaktan yasaklama hakkı yoktur.
Deliller
Kur'an'da borç ve sorumlulukla ilgili genel prensipler belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Borçlandığınız zaman onu yazın." (Bakara, 2/282)
Hadislerde de borcun ödenmesi önemle vurgulanmıştır:
"Müminin mümini üzerindeki hakkı, borcunu ödemesidir." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Eski evliliğinizden kalan borçlar, sizin şahsi sorumluluğunuzdadır. Kredi kontratında sizin adınız varsa ve kefilseniz, bu borçlardan kurtulmak için borcun ödenmesi gerekir. Boşanma, borç sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yeni eşinizin ise, sizin borçlarınızdan dolayı ödeme yapma yükümlülüğü yoktur; evlilik, borçların devri anlamına gelmez.
Çalışmak ise İslam'da helal kazanç için teşvik edilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Hiçbir kimse, el emeğiyle kazandığından daha hayırlı bir şey yememiştir." buyurmuştur (Buhari). Bu nedenle eşinizin sizi çalışmaktan yasaklaması İslami değildir. Kadın da erkek de helal yoldan kazanç sağlamalıdır.
Türkiye'deki medeni hukuk da bu konuda benzer hükümler içerir; borçlar kişisel olup, eşler arasında otomatik olarak paylaşılmaz. Ancak ortak borçlar varsa farklı durumlar olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borcun kişisel sorumluluk olduğu kabul edilir. Ancak bazı mezhepler, ortak mal rejimi veya kefalet durumuna göre farklı uygulamalar önerebilir. Fakat yeni eşin eski eşin borcunu ödemesi zorunlu değildir.
Sonuç
Değerli Müslüman, eski evliliğinizden kalan borçlar sizin sorumluluğunuzdadır ve ödenmelidir. Yeni eşiniz bu borçları ödemek zorunda değildir. Helal kazanç için çalışmanız İslam'a uygundur ve eşinizin sizi çalışmaktan alıkoyma hakkı yoktur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
