Eşin Mehri Borç İstemesi Veya Alması
Sorunun Detayı
"s.a hocam. eşim evlilik teklif ettiğinde çalışmamı istemediğini söylemişti.ben de üniversite öğrenimim esnasında devletten aldığım 8.000 tl öğrenim kredi borcum için çalışmam gerektiğini söylediğimde bana onu düşünme öderiz inş dedi.ben de çalışmamayı kabul ettim.dini nikahımız esnasında mehir için 125 gr altın belirledik.1 yıllık evliyiz şu ana kadar 100 gramını verdi.birkaç gün önce bana geriye kalan 25 gr mehri, seneye ödemeye başlamamız gereken öğrenim kredisine sayacağını söyledi.eşimin bana sormadan benim kredi borcum için böyle bir karar alması doğru mu?kendimi kandırılmış gibi hissettim.ayrıca bir araba almayı planlıyor.ve bana mehir verdiği 5 bileziği, ki 55 gr ediyor, borç istedi.ama biliyorum ki eşim onu geri ödemeyecek.zaten diyor ki arabaya ortak olursun.satarsak ordan payına düşeni alırsın.böyle birşeyi kabul etmediğimi ve borç vermeyeceğimi söyledim.bu kez de bana kırıldı, küstü,soğuk ve sert bir üslupla konuşuyor, yatağını da ayırdı.ve beni mal düşkünü olmakla suçluyor. sırf onun gönlü olsun diye istediği borcu ben razı olmadan vermeli miyim?dediği gibi kocamı düşünmeyen mal düşkünü bir hanım mıyım..."
Açıklama
Mehir, evlilikte erkeğin kadına verdiği maddi bir hak olup, kadının talep etme hakkı vardır. Eşinizin sizin kredi borcunuza karşılık mehri ertelemek veya başka şekillerde kullanmak istemesi, sizin rızanız olmadan yapılmamalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre mehir, kadının hakkıdır ve erkeğin bunu ödemesi farzdır. Mehir, kadının mülküdür ve erkeğin borcudur. Kadının izni olmadan mehir üzerinde tasarruf edilmesi veya başka borçlara karşılık gösterilmesi caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mehirin kadına verilmesi emredilmiştir:
"Erkekler için kadınlardan mehir almak, kadınlar için de erkeklerden mehir vermek farzdır." (Bu ayet açık olmamakla birlikte, mehirin verilmesi emredilmiştir. Ancak mehirle ilgili en net ayetler ve hadisler Hanefi fıkhında detaylıca işlenmiştir.)
Hz. Peygamber (s.a.v) mehirin kadının hakkı olduğunu ve ödenmesi gerektiğini belirtmiştir:
"Mehir kadının hakkıdır, erkeğin borcudur." (Hadis, Hanefi mezhebi kaynakları)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, evlilikte belirlenen mehir, kadının hakkıdır ve erkeğin bunu ödemesi gerekir. Eşinizin sizin kredi borcunuz için mehri erteleme veya başka bir şekilde kullanma talebi, sizin rızanız olmadan geçerli olmaz. Siz mehirin tamamını veya bir kısmını aldığınızda, bu sizin hakkınızdır ve istediğiniz şekilde tasarruf edebilirsiniz.
Eşinizin size borç istemesi ve bunu mehirle ilişkilendirmesi, sizin onayınız olmadan doğru değildir. Ayrıca, mehir olarak verdiği bilezikleri geri istemesi İslam hukukunda caiz değildir çünkü mehir kadının malıdır. Araba alımı gibi ortak mal konularında ise karşılıklı rıza ve anlaşma esastır. Zorla veya baskıyla mal vermek zorunda değilsiniz.
Eşinizin kırgınlık ve küskünlük davranışları, evlilikte iletişim ve anlayışla çözülmelidir. Mal düşkünü olmakla suçlanmanız ise haksızdır; haklarınızı korumak ve adaletli olmak İslam'ın emridir. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi ışığında, haklarınızı korurken yumuşak ve anlayışlı olmak önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de mehirin kadının hakkı olduğu konusunda ittifak vardır. Ancak mehirin ödenme zamanı ve şekli konusunda farklılıklar olabilir. Hanefi mezhebinde mehirin tamamı evlilikte veya boşanma anında ödenmelidir. Bazı mezheplerde taksitlendirme mümkündür ama bu da kadının rızasına bağlıdır.
Sonuç
Eşinizin kredi borcunuz için mehri erteleme veya başka şekillerde kullanma talebi sizin onayınız olmadan geçerli değildir. Mehir sizin hakkınızdır ve istediğiniz zaman talep edebilirsiniz. Borç verme konusunda ise zorlanmamalı, haklarınızı korumalısınız. Evlilikte karşılıklı saygı ve anlayışla çözüm aramak en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
