Eşimin ilk evliliğinden olan engelli oğluna ben mi bakmalıyım?
Sorunun Detayı
"Hocam kocamın ilk eşinden engelli yirmi sekiz yaşında bir oğlu var, daha önce hiç görmemiştim. Annesi dört ay önce vefat etti ve kimse sahip çıkmadı, babası var diyerek bana bıraktılar. Şu anda ben ilgileniyorum. Ancak iki küçük çocuğum da var ve onlara bakmakta zorlanıyorum. Eğer bakamazsam, Allah katında bana vebali olur mu? Eşimin anne babası bana, "Sen varken bize bakmak düşmez" diyor. Bu doğru mudur? Çünkü bu bir ömür boyu sorumluluk. Ben olmasam, yemeğini bile alıp yiyemiyor. Bu insanların yaptığı her şeyi benim üstüme bırakmaları ne kadar doğru?"
Açıklama
Engelli bir çocuğun bakımı, özellikle ailesi tarafından vefat veya başka sebeplerle yalnız bırakıldığında, İslam hukukunda önemli bir sorumluluktur. Bu sorumluluk, hem aile bireyleri arasında hem de toplum içinde paylaşılması gereken bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, engelli ve bakıma muhtaç bir kişinin bakımı öncelikle onun yakın akrabalarına, özellikle babasına ve diğer aile bireylerine aittir. Ancak bu sorumluluk sadece bir kişiye yüklenemez; aile ve yakın çevre arasında paylaşılması gerekir. Eşinizin ilk evliliğinden olan oğluna bakmak, sizin farzınız değildir, ancak iyilik ve merhamet açısından sevap kazandırır. Bakım yükü ağırsa ve siz zorlanıyorsanız, bu durumda diğer aile bireylerinin de sorumluluk alması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile bireylerinin birbirine karşı sorumlulukları vurgulanmıştır:
"Allah, size emaneti ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
Hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Komşusu açken tok yatan bizden değildir." (Buhari, Edeb 27)
Bu, toplumda yardımlaşmanın ve sorumluluk paylaşımının önemini gösterir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinizin ilk evliliğinden olan engelli oğluna bakmak, sizin şahsi farzınız değildir. Ancak insanlık ve İslam ahlakı gereği ona yardım etmek, merhamet göstermek sevap ve iyiliktir. Fakat bu yükü tek başınıza omuzlamanız beklenemez. Eşinizin babası ve diğer aile büyükleri de sorumludur. Onların "Sen varken bize bakmak düşmez" demeleri doğru değildir; çünkü İslam'da aile bireyleri birbirlerine karşı sorumludur ve bu sorumluluk paylaşılmalıdır. Siz zorlanıyorsanız, bu durumu eşinizle ve aile büyükleriyle açıkça konuşmalı, ortak bir çözüm bulunmalıdır. Ayrıca sosyal hizmetler ve devlet kurumlarından destek almak da mümkündür. Böylece hem sizin hem de engelli bireyin hakkı korunmuş olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, engelli ve bakıma muhtaç kişilerin bakımının aile bireyleri arasında paylaşılması gerektiğini vurgular. Bazı görüşlerde, bakımı üstlenen kişinin durumuna göre nafaka talep etme hakkı olduğu da belirtilir. Bu da yükün tek kişiye binmemesi için bir kolaylıktır.
Sonuç
Engelli oğluna bakmak insani ve İslami bir sorumluluktur ancak bu sorumluluk tek kişiye yüklenmemelidir. Aile içinde paylaşılmalı, zorlanıyorsanız destek aramalısınız. Allah, kolaylaştıranları sever.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
