Eş üzerindeki haklara karşı tutum nasıl olmalıdır?
Sorunun Detayı
"Hocam biz eşimle hak ve hukuk konusunda sıkıntılar yaşamaya başladık. Şimdi size sormak istediğim bir kaç soru var. Eşim dışarıya benim rızamın olmadığı ve beni rahatsız edecek bir kıyafetle çıkabilir mi? Ailesine gitmek istediğinde her seferinde izin vermek zorunda mıyım? Hayır desem de gidebilir mi? Çalıştığı için de bazı sorunlar oluyor, işi bırakmasını talep edebilir miyim? Eşim evlendiğimizde tesettürlü değildi. Ona anlattım, bir kaç defa konuştum. Örtünmesini şart koşabilir miyim ve örtünme konusunda sadece Allah'a karşı mı sorumlu yoksa benim de hakkım var mı?"
Açıklama
Eşler arasındaki haklar ve sorumluluklar İslam hukukunda önemli bir yer tutar. Eşlerin birbirlerine karşı saygılı, anlayışlı ve hakkaniyetli davranmaları esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşler birbirlerinin haklarına riayet etmekle yükümlüdür. Eşin kıyafet, dışarı çıkma, aile ziyareti ve örtünme gibi hususlarda belli ölçüde karşılıklı saygı ve anlayış çerçevesinde hareket etmesi gerekir. Ancak eşin kişisel özgürlüğü tamamen kısıtlanamaz; zorlayıcı ve baskıcı davranışlar uygun değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de eşlerin birbirlerine karşı iyi davranmaları emredilmiştir:
“Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir etmiş olabilir.” (Nisa, 4/19)
Hz. Peygamber (sav) de eşlere karşı merhametli ve adil olunmasını tavsiye etmiştir:
“En hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır.” (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
1. Kıyafet ve dışarı çıkma: Eşinizin dışarı çıkarken sizi rahatsız edecek şekilde giyinmesi uygun değildir. Ancak bu konuda kesin bir zorlayıcılık yoktur; karşılıklı konuşarak, anlayışla çözüm aranmalıdır. Eşinizin mahremiyet ve kişisel tercihleri de önemlidir.
2. Aile ziyareti: Eşinizin ailesini ziyaret etmesi doğal bir haktır. Ancak bu ziyaretlerin sıklığı ve şekli konusunda eşler arasında makul bir denge kurulmalıdır. Hanefi mezhebine göre eşin ailesine gitmesi için kocanın izni şart değildir, ancak iyi niyetle ve makul sınırlar içinde olması gerekir.
3. Çalışma hayatı: Eşinizin çalışması İslam’da caizdir ve koca bunu engellememelidir. İşini bırakmasını talep etmek, ancak geçerli ve makul sebeplerle olabilir. Zorlayıcı ve haksız talepler uygun değildir.
4. Örtünme: Eşinizin örtünmesi Allah’a karşı bir sorumluluktur ve kocanın da bu konuda eşine güzel nasihat ve örnek olması gerekir. Ancak örtünme konusunda zorlayıcı baskı yapmak doğru değildir. Hanefi mezhebine göre örtünme farzdır ve eşin bu konuda sorumluluğu vardır, ancak kocanın da bu konuda sabırlı ve anlayışlı olması gerekir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de eşin ailesine gitmesi için kocanın izni şart değildir, ancak iyi niyet ve makul sınırlar önemlidir. Hanbeli mezhebi ise eşin dışarı çıkması ve ziyaretler konusunda biraz daha hassas davranılmasını önerir. Örtünme konusunda ise tüm mezhepler örtünmenin farz olduğunu kabul eder, ancak zorlayıcılık konusunda farklı yaklaşımlar olabilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, eşler arasında hak ve sorumluluklar karşılıklı saygı ve anlayışla yürütülmelidir. Zorlayıcı değil, sevgi ve sabırla yaklaşmak en doğru yoldur. Eşinizle açık iletişim kurarak ortak çözümler bulmanız İslam’ın ruhuna uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
