Erkek Boş Ol Demeden Boşanmış Olunur mu?
Sorunun Detayı
"Merhaba ben 3 yıl önce evlendim. Hem resmi olarak hem dini nikâhlı olarak. 4 ay sonra ayrıldık ve boşanma davam daha yeni bitti ve 21 Aralık 2012 tarihinde resmen boşandığımıza rağmen kâğıtlarımızı alacağız. Ama eşim bana boş ol demedi. Tekrar bir nikâh yapacağım dini kabul olur mu? Birde şuanda evleneceğim insanın ailesi beni istemiyor. Fakat benim ailemde sıkıntı yok karsı tarafa karsı. Biz de dini nikâh yapmayı düşünüyoruz. Benim kız olarak ailem dini nikâhıma karsı değil. Ama erkek tarafı istemediğinden nikâh kıyılırken ailesinden biri olmadan onayı da yokken nikâh kıysak kabul olur mu?"
Açıklama
Boşanma, İslam hukukunda belirli şartlarla gerçekleşen bir nikahın sona erdirilmesidir. "Boş ol" demek, boşanmanın sözlü ifadesidir ve boşanmanın gerçekleşmesi için önemli bir unsurdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, boşanmanın geçerli olması için erkeğin eşine "boş ol" veya benzeri bir ifade ile boşama niyetini açıkça belirtmesi gerekir. Sadece mahkeme kararı veya resmi boşanma belgesi, erkeğin bu sözlü ifadesi olmadan boşanmayı tamamlamaz. Dolayısıyla, eşiniz size "boş ol" dememişse, dini açıdan boşanmanız tamamlanmamış sayılır.
Deliller
Boşanmanın sözlü ifade ile gerçekleştiğine dair hadisler mevcuttur:
"En hayırlınız, boşanmayı en güzel şekilde yapanınızdır." (Sahih Buhari)
Bu hadis, boşanmanın sözlü ve açık bir ifade ile yapılması gerektiğine işaret eder.
Detaylı Açıklama
Resmi mahkeme kararı, Türkiye'deki medeni hukuk açısından boşanmanın kesinleşmesini sağlar. Ancak İslam fıkhında boşanmanın geçerli olması için erkeğin eşine boşanma niyetini açıkça bildirmesi gerekir. Eğer bu sözlü ifade olmamışsa, dini açıdan nikahınız devam eder. Bu durumda tekrar nikah kıymanız gerekmez, ancak durumun netleşmesi için alimlere danışmanız faydalı olur.
Diğer yandan, yeni evleneceğiniz kişinin ailesinin dini nikaha karşı çıkması, nikahın geçerliliğini etkilemez. İslam'da nikahın geçerli olması için tarafların rızası ve şahitlerin bulunması yeterlidir. Ailelerin onayı dini açıdan zorunlu değildir. Ancak sosyal ve ailevi huzur açısından ailelerin rızası önemlidir ve mümkünse arabuluculuk yapılmalıdır.
Erkek tarafının ailesinden birinin olmaması, nikahın geçerliliğini engellemez. Hanefi mezhebine göre, nikahın geçerli olması için iki adil Müslüman erkeğin şahitliği yeterlidir. Aileden birinin bulunması şart değildir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de boşanmanın sözlü ifade ile gerçekleşmesi esastır. Hanbeli mezhebinde ise yazılı belge de delil sayılabilir ancak sözlü ifade önceliklidir. Nikahın aile onayı olmadan kıyılması konusunda mezhepler arasında önemli bir ihtilaf yoktur; aile onayı sosyal bir beklentidir, fıkhi zorunluluk değildir.
Sonuç
Değerli Müslüman, eğer eşiniz size "boş ol" dememişse, dini açıdan boşanmanız tamamlanmamış olabilir. Bu konuda bir ilahiyatçıya danışmanız faydalı olacaktır. Yeni nikahınızda ise ailelerin onayı dini zorunluluk değildir, şahitlerin bulunması ve tarafların rızası yeterlidir. Aileler arası anlaşmazlık varsa, sabır ve diyalogla çözüm aramak en iyisidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
