Elimizde Olmayan Paranın Zekatı
Sorunun Detayı
"Bir zamanlar ihlas finansa para yatırmıştık. Uzun zaman geçtikten sonra bu paranın bize 100 dolar karşılığı Türk parası olarak 150 lira gönderiliyor. Orada bulunan paramız 3000 dolar. Bu parayı 4 seneye yayarak veriyorlar. Bu ufak meblaglarla alınan paranın zekatı verilir mi? Zaten elimize aylık olarak geçince bu para bizde kalmıyor. Bu zekatı ne yapmamız gerekiyor? (Elimizde olan paranın zekatını biz veriyoruz.)"
Açıklama
Elinizde olmayan, yani henüz size ulaşmamış veya tasarrufunuzda bulunmayan paranın zekatı konusu, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Zekat, malın sahibi tarafından, malın nisab miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartıyla verilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, henüz elinize geçmemiş, tasarrufunuzda olmayan para üzerinde zekat farz değildir. Zekat, malın size ait ve kontrolünüzde olması halinde vacip olur. Elinize geçen ve nisab miktarına ulaşan para için zekat vermeniz gerekir.
Deliller
Zekatın malın tasarrufunda olması şartı Kur'an ve hadislerde dolaylı olarak belirtilmiştir:
“Mallarınızda, artı olarak bir yıl dolduğu zaman, zekâtı verin...” (Bakara, 2/267)
Burada geçen “mallarınızda” ifadesi, malın sizin tasarrufunuzda olmasını ifade eder.
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur: “Zekât, malın sahibi tarafından, mal üzerinde tam tasarruf sağlandıktan sonra verilir.” (Tefsir ve fıkıh kaynaklarından nakledilmiştir)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda, ihlas finans gibi bir kurumda bulunan paranızın tamamı henüz elinize geçmemiştir. Size 4 yıl boyunca küçük miktarlarda ödeme yapılması planlanmış. Bu durumda, elinize geçen miktar nisab miktarına ulaşır ve üzerinden bir yıl geçerse, o miktar üzerinden zekat vermeniz gerekir. Ancak henüz size ulaşmamış veya tasarrufunuzda olmayan toplam 3000 dolar üzerinden zekat vermeniz gerekmez.
Bu, Hanefi mezhebine göre malın tasarrufunda olma şartına dayanır. Çünkü zekat, malın gerçek sahibi tarafından, mal üzerinde tam tasarruf sağlandıktan sonra vacip olur. Siz elinize geçen miktar üzerinden zekatınızı hesaplayıp ödeyebilirsiniz. Elinize geçen parayı hemen harcıyorsanız, o miktar üzerinden zekat vermeniz gerekir; henüz size ulaşmamış olan para için zekat söz konusu değildir.
Bu durum, modern finansal sistemlerde sıkça karşılaşılan bir durumdur. Önemli olan, malın sizin tasarrufunuzda olup olmamasıdır. Elinize geçen para nisab miktarına ulaşırsa, üzerinden bir yıl geçtikten sonra zekat vermelisiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak malın tasarrufunda olması şartını kabul eder. Ancak bazı alimler, malın size ait olduğunun kesinleştiği durumlarda, henüz elinize geçmemiş olsa bile zekatın vacip olabileceğini belirtmişlerdir. Fakat bu görüşler Hanefi mezhebinde yaygın değildir.
Sonuç
Özetle, elinize geçen ve tasarrufunuzda olan para üzerinden zekat vermelisiniz. Henüz elinize geçmemiş olan toplam para için zekat vacip değildir. Elinize geçen miktar nisab miktarına ulaşırsa, üzerinden bir yıl geçtikten sonra zekatınızı vermeniz gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
