El birliği sistemiyle ev sahibi olmak caiz midir?
Sorunun Detayı
"Hocam sizin el birliği sistemi ile ilgili görüşlerinizi okumuştum fakat benim sormak istediğim şu, eşimin babasının bize verdiği parayla organizasyon ücretini vererek eve yazıldık ve iki yıldır ödüyoruz. Bir yıl sonra seçtiğimiz bir evi başta belirlenen fiyata göre onlar bize alacaklar. Şöyle söyleyeyim, 350 bin için yazıldık ve bir kuruş dahi fazlası ödenmeyecek. Organizasyon ücreti ise en başta veriliyor. 6 ayda bir yapılan çekilişlerle ismi çıkanlara erken teslimat yapılıyor. 38. ayda ise grubun tüm üyelerine teslimatları yapılıyor. Ben bir yıl önce faize tövbe ettim artık kredi kartı, ek hesap, kredi vs. yok ama bu sistemden çıkmalı mıyım bilemedim. Hocam Allah rızası için bana bir yol gösterin."
Açıklama
El birliği sistemi, bir grup insanın ortak para biriktirerek belirli bir süre sonunda sırayla ya da kura ile ev veya benzeri büyük ihtiyaçlarını karşılamasıdır. Bu sistem, faizsiz bir tasarruf ve finansman yöntemi olarak görülür.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, el birliği sistemi faizsiz ve karşılıklı rızaya dayalı olduğu sürece caizdir. Ancak sistemin işleyişinde faiz (riba) veya haksız kazanç unsuru olmamalıdır. Organizasyon ücreti gibi alınan bedellerin, hizmet karşılığı ve makul olması gerekir.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Bakara, 2/275)
Ancak karşılıklı rızaya dayalı, faizsiz ortaklık ve yardım Kur'an'da teşvik edilmiştir:
"Birbirinizin mallarında haksız yere ve geçersiz olarak hak iddia etmeyin." (Bakara, 2/188)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizden kaçınmayı emretmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, el birliği sistemi faizsiz bir tasarruf ve finansman yöntemi olarak kabul edilir. Burada önemli olan husus, sistemin işleyişinde faiz veya haksız kazanç olmamasıdır. Organizasyon ücreti, sistemin yürütülmesi için alınan makul bir hizmet bedeli ise caizdir. Ancak bu ücretin aşırı yüksek veya gizli faiz unsuru taşıması durumunda caiz olmaz.
Bahsettiğiniz sistemde, önceden belirlenen fiyatın dışına çıkılmaması ve faizsiz olması olumlu bir husustur. Çekilişle ev teslimatı yapılması da sistemin adil işlediğini gösterir. Ancak dikkat edilmesi gereken, organizasyon ücretinin ne kadar olduğu ve bunun hizmet karşılığı makul olup olmadığıdır.
Faize tövbe etmiş olmanız çok güzel bir adımdır. El birliği sisteminden çıkmak zorunda değilsiniz, ancak sistemin şeffaf ve faizsiz olduğundan emin olmalısınız. Eğer organizasyon ücreti veya sistemde haksız bir kazanç varsa, bu durumdan kaçınmanız gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faizsiz ve karşılıklı rızaya dayalı sistemlere izin verir. Ancak bazı alimler, sistemin işleyişinde herhangi bir belirsizlik veya faiz unsuru varsa dikkatli olunmasını tavsiye eder.
Sonuç
El birliği sistemi faizsiz ve adil işlediği sürece Hanefi mezhebine göre caizdir. Organizasyon ücretinin makul ve hizmet karşılığı olduğundan emin olunuz. Faizden kaçınmaya devam ederek, bu tür sistemlerde şeffaflığı ve adaleti gözetmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
