Duamızı Allah'a Ulaştırmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam Allah Teâlâ’nın zatını düşünmek haram mıdır? Namazda miraca çıkmışız da onun huzurundaymışız gibi düşünerek namaz kılmak zatını düşünmeye girer mi? Ayrıca bazı kişiler; "bizler çok günahkarız onun için Allah Teâlâ’dan bir şey isteyemeyiz alimlerden rica ederiz onlar da peygamber efendimizden rica eder o da bizim için Allah Teâlâ’dan af diler. Bizler onların ulaştığı makamlara derecelere ulaşamayız. "diyorlar bu konu hakkında bilgi verir misiniz?"
Açıklama
Allah Teâlâ'nın zatını düşünmek, O'nu anlamaya çalışmak ve O'na dua etmek İslam'da önemli bir konudur. Ancak bu konuda ölçülü ve doğru yaklaşım gereklidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah Teâlâ'nın zatını insan aklıyla tam anlamak mümkün değildir ve O'nun zatını tasavvur etmekten kaçınmak gerekir. Namazda Allah'ın huzurunda bulunuyormuş gibi hissetmek, O'na yakınlık ve huşu için güzel bir düşüncedir, ancak bu zatını somut veya şekillenmiş bir şekilde düşünmek değildir. Ayrıca, Allah'tan doğrudan dua etmek esastır; peygamberler ve salihlerden aracılık istemek ise sünnet ve tavsiye edilen bir uygulamadır, ancak bu onların Allah katındaki makamlara ulaşamayacağımız anlamına gelmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın zatının insan aklıyla kavranamayacağı belirtilmiştir:
"Göz O'nu kavrayamaz, O gözleri kavrayabilir." (En'am, 6/103)
Hadis-i Şeriflerde ise Allah'a doğrudan dua etmenin önemi vurgulanmıştır:
"Allah'a dua edin, çünkü O mutlaka kabul eder." (Tirmizi)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Allah'a doğrudan dua etmekten çekinmeyin." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Allah Teâlâ'nın zatını düşünmekten maksat, O'nu anlamaya çalışmak olabilir ancak O'nun zatı insan aklının ve hayal gücünün ötesindedir. Bu nedenle, Allah'ı tasavvur ederken dikkatli olunmalı, O'nu herhangi bir varlığa benzetmekten kaçınılmalıdır. Namazda Allah'ın huzurunda bulunuyormuş gibi hissetmek, huşu ve samimiyetin artmasına vesile olur ve bu güzel bir duygudur. Ancak bu, Allah'ın zatını somutlaştırmak anlamına gelmez.
Allah'tan doğrudan dua etmek en faziletli yoldur. Peygamberimiz ve salih kullar, Allah'a yakınlıkları sebebiyle aracı olabilirler; bu, onların Allah katındaki yüksek makamları sebebiyle mümkündür ve bu makamlara ulaşmak ümmetin gayretiyle mümkündür. Bu nedenle, "bizler onların ulaştığı makamlara ulaşamayız" ifadesi ümmeti ümitsizliğe sevk etmemeli, aksine salih kullara sevgi ve saygı ile yaklaşılmalıdır.
Günümüzde de dualarımızda Allah'a doğrudan yönelmek, O'ndan af ve yardım dilemek esastır. Aracılık ise sünnet ve tavsiye edilen bir yoldur, ancak asıl muhatap Allah'tır. Allah'a yakınlık ve huşu için kalpten samimi niyet ve teslimiyet önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde Allah'ın zatını tasavvur etmekten kaçınılması öğütlenir. Maliki mezhebinde de Allah'ın zatı hakkında bilinmezlik esastır. Bazı tasavvuf ehli alimler, Allah'a yakınlık hissini artırmak için mecazi düşüncelere yer verirler, ancak bu da zatın bilinmezliği sınırları içinde kalır.
Sonuç
Allah'ın zatını insan aklıyla tasavvur etmekten kaçının, ancak O'nun huzurunda olduğunuzu hissederek huşu içinde namaz kılabilirsiniz. Dualarınızı doğrudan Allah'a yöneltin, salih kullardan aracılık istemek ise sünnettir ve ümmetin makamlara ulaşması gayretle mümkündür.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
