Diyalize giden hastalar namazlarını cem edebilirler mi?
Sorunun Detayı
"Hocam anneannem haftanın üç günü diyalize gidiyor. Bundan dolayı da öğle namazını kaçırmış oluyor. Annem de namazını ikindinin üstüne atmasını söyledi bu ne kadar doğrudur?"
Açıklama
Diyalize giden hastaların namazlarını cem etmeleri veya kaza etmeleriyle ilgili mesele, sağlık durumu ve namaz vakitlerinin kaçırılması durumunda uygulanacak kolaylıklar açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, namaz vakti geçmeden önce veya vakit içinde cem etmek mümkündür. Ancak namaz vakti geçtikten sonra kaza edilmesi gerekir. Diyalize giden hastalar, namaz vakitlerini kaçırmamak için mümkünse namazlarını cem edebilirler. Eğer namaz vakti geçerse, kaza namazı kılmaları gerekir. Namazı başka vakte atmak (örneğin öğleyi ikindiye atmak) caiz değildir; namazın vakti geçince kaza edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de namazın vaktiyle kılınması emredilmiştir:
"Namazı, vakitleriyle dosdoğru kılın." (Bakara, 2/238)
Hz. Peygamber (s.a.v) de namazların vakitlerinde kılınmasını öğütlemiştir:
"Namazı vaktinde kılınız." (Buhari, Salat, 2)
Detaylı Açıklama
Diyaliz gibi sağlık sorunları nedeniyle namaz vakitlerini kaçırma durumu yaşanabilir. Bu gibi durumlarda Hanefi mezhebi, namaz vakti geçmeden önce cem edilmesini uygun görür. Eğer hasta, diyaliz nedeniyle namaz vaktini kaçırıyorsa, namazı vaktinde cem etmek veya mümkün değilse kaza etmek gerekir. Namazı sonraki vakte bırakmak yani öğleyi ikindi vakti kılmak uygun değildir. Çünkü namazın vakti geçince kaza edilir, vakit içinde kılınması gerekir.
Modern tıbbi durumlar göz önünde bulundurularak, hastaların mümkün olduğunca namazlarını vakitlerinde kılmaları için kolaylık sağlanmalıdır. Örneğin diyaliz merkezlerinde uygun bir ortamda namaz kılmak veya namaz vakti öncesinde kılmak gibi çözümler aranabilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de namaz vakti geçtikten sonra kaza edilmesi esastır. Maliki mezhebinde ise bazı durumlarda namaz vakti içinde cem yapılabilir. Ancak genel olarak namaz vakti geçince kaza edilir. Dolayısıyla diğer mezhepler de namazı sonraki vakte bırakmayı uygun görmezler.
Sonuç
Değerli Müslüman, anneannenizin diyaliz nedeniyle namaz vakitlerini kaçırmaması için mümkünse namazlarını vakti içinde cem etmesi veya kaza etmesi gerekir. Namazı sonraki vakte atmak doğru değildir. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız prensibiyle sağlık durumuna göre namaz kılma şekli ayarlanmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.