Diyalizdeki Bir Kimse Namaz Kılabilir mi?
Sorunun Detayı
"Selamun aleyküm değerli hocam. Diyalize giren bir böbrek hastasının diyalizde iken namaz kılması caiz midir? Diyalizde kan vücuttan çıkıp tekrar vücuda döndüğü için bir devir daim söz konusu. Abdest bozulduğu için kılınmazsa, vakit geçeceği için mutlaka kazaya kalmaktadır. Allah sizden razı olsun inşallah."
Açıklama
Diyaliz tedavisi gören bir kişinin namaz kılması, tedavi sürecinin fiziki koşulları ve abdestin geçerliliği açısından değerlendirilmesi gereken bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, diyaliz sırasında vücutta kanın dolaşımının devam etmesi abdestin bozulduğu anlamına gelmez. Dolayısıyla, diyaliz tedavisi gören kişi abdestli ise namaz kılabilir. Ancak, diyaliz makinesine bağlı olarak hareket kısıtlıysa, oturarak veya mümkünse yatarken namaz kılabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de namazın şartlarından biri olan taharetle ilgili ayetler ve Peygamber Efendimizin (s.a.v) abdestle ilgili hadisleri temel alınır.
“Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başınızı mesh edin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın.” (Kur'an, Maide Suresi, 6)
“Abdest bozulmadıkça namaz geçerli olmaz.” (Sahih Buhari, Ezan, 72)
Detaylı Açıklama
Diyaliz tedavisi sırasında kan makine aracılığıyla vücut dışına çıkarılıp tekrar vücuda verilir. Bu durum abdestin bozulması anlamına gelmez çünkü abdestin bozulması için idrar, dışkı, gaz çıkışı, uyku gibi durumların gerçekleşmesi gerekir. Diyaliz, vücudun içindeki kan dolaşımını yapay bir yolla sağlamakla birlikte abdestin bozulmasına sebep olmaz.
Diyaliz makinesine bağlı olarak kişinin hareket kabiliyeti kısıtlanabilir. Bu durumda Hanefi mezhebine göre namazı oturarak veya mümkünse yatarken kılmak caizdir. Namazın farzları yerine getirilirken kolaylık sağlanması esastır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" buyurmuştur.
Eğer kişi abdestliyse ve diyaliz sırasında abdestini bozacak bir durum yoksa namazını kılabilir. Ancak abdestin bozulması halinde, abdestini yenileyip namazını kılması gerekir. Vakit namazlarının kaza edilmesi mümkündür ama mümkün olduğunca vaktinde kılmaya çalışmak daha faziletlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde diyalizin abdest bozmadığı kabul edilir. Hanbeli mezhebinde de bu konuda kolaylık esastır. Genel olarak tüm mezhepler, tıbbi zorunluluklarda ibadette kolaylık yapılmasını uygun görür.
Sonuç
Değerli Müslüman, diyaliz sırasında abdestin bozulmadığı kabul edildiğinden, abdestli iseniz namazınızı kılabilirsiniz. Hareket kısıtlıysa oturarak veya yatarken namaz kılmak caizdir. Abdestiniz bozulursa yenileyip namazınızı kılmanız gerekir. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
