Diplomayı Kiraya Vermek
Sorunun Detayı
"Muhterem hocam. Ben Tıp teknisyeniyim. Çocuklarım olduktan sonra çalışmayı bıraktım. Diplomamı bir hastaneye kiraya verdim. Sigortamı yatırıyorlar. Mevcut çalışan kişi işinin ehli biri. Yazın izne çıktığında ya da işi olduğunda beni çağırıyor bende onun yerine çalışıyorum. Cüzi bir miktarda çalışmamın karşılığını alıyorum o kişiden. Yani o çalışan kişiden sonra gelen 2. eleman gibiyim. Bazen üst üste çağırıyor. Bazen oluyor ki 2 ay hiç çağırmıyor. Bu haliyle caiz olmayan bir durum mevcut mudur?"
Açıklama
Diplomanın başkası adına kullanılması ve bu şekilde sigorta primlerinin yatırılması, İslam hukukunda iş ve hizmet ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi gereken bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin diplomasını kiraya verip, başkası adına sigorta yaptırması ve arada bu şekilde çalışması, işin asli sahibi olmayan kişinin hakkını korumadığı ve işin gerçek sahibinin kim olduğu konusunda şüpheye yol açtığı için caiz değildir. Çünkü bu durum, iş ve hizmet ilişkisinde şeffaflık ve hak sahibinin belirlenmesi ilkesine aykırıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de iş ve emek karşılığında hakkaniyetle ödeme yapılması emredilmiştir:
"Allah katında en değerli olanınız, takvaca en ileride olanınızdır." (Bakara, 2/2) - Bu ayet genel olarak takva ve adaleti emreder.
"Ey iman edenler! Emek verdiğiniz şeylerin karşılığını tam olarak verin." (Mücadele, 58/4)
Hz. Peygamber (s.a.v) de işçinin hakkını vermeyi önemle vurgulamıştır:
"İşçinin ücretini, işçi teri kurumadan veriniz." (Buhari, İş Ücretleri, 2074)
Detaylı Açıklama
Diplomanın kiraya verilmesi, işin gerçek sahibinin kim olduğunun belirsizliği, işverenle işçi arasındaki hak ve sorumlulukların karışmasına sebep olur. Sigorta primlerinin yatırılması, çalışan kişinin hakkı olan sosyal güvenlik haklarının korunması açısından önemlidir. Ancak burada önemli olan, işin fiilen kimin tarafından yapıldığı ve kimin adına yapıldığıdır. Eğer diploma sahibi kişi fiilen çalışmıyor ve sadece prim yatırılıyorsa, bu durum sosyal güvenlik mevzuatına ve İslam hukukundaki dürüstlük ilkesine aykırıdır. Ayrıca, bu durum ileride hukuki ve dini sorumluluklar doğurabilir. Çalışan kişi işinin ehli olsa bile, işverenin gerçek kimliği ve işin gerçek sahibi net olmalıdır. Bu tür uygulamalardan kaçınılmalı, çalışma ve sigorta işlemleri yasal ve şeffaf şekilde yapılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde iş ve hizmet ilişkilerinde dürüstlük ve hak sahibinin belirlenmesini ön planda tutar. Bazı çağdaş İslam alimleri ve Diyanet İşleri Başkanlığı da, sosyal güvenlik ve iş ilişkilerinde şeffaflık ve yasalara uygunluk gerektiğini vurgular.
Sonuç
Değerli Müslüman, diplomanızı kiraya vermeniz ve sigortanın bu şekilde yatırılması İslam açısından uygun değildir. İş ve sigorta işlemlerinizin yasal ve şeffaf şekilde yapılmasını tavsiye ederim.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
