Dinimize Göre Çocuğa Kim İsim Verir?
Sorunun Detayı
"Çocuğa konulacak isim hakkının, kimisi babada kimisi de annede olduğunu söylüyor. Bir dini sitede peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemi çocuklarının ismini kendisinin koyduğu yazıyor ama açıkça isim koymak babanın sorumluluğu altında demiyor veya öbür dünyada çocuk babasından şikayetçi olacak demiyor. Kimileri ise çocuğa isim koyma hakkının annede olduğunu ve bu konuda anne hakkımı helal etmiyorum derse kabul olacağını söylüyor. Hangisi doğru? Bir de Kur’anı Kerim'de duyduğum kadarıyla şöyle bir ayet varmış; erkek isterse ikinci evliliğini yapabilir ancak eşitliği sağlamak zorunda. Ama eşitliği sağlayamaz.
Bu durumda ikinci evliliği yapmak uygun mu?"
Açıklama
İslam dininde çocuğa isim koyma meselesi ve ikinci evlilikle ilgili sorular, aile hayatının önemli konularındandır. Bu konular hem Kur'an-ı Kerim hem de hadisler ışığında değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, çocuğa isim koyma hakkı öncelikle babaya aittir. Ancak annenin de isim koyması caizdir ve kabul edilir. İkinci evlilikte ise, erkek eşler arasında adalet ve eşitliği sağlayabiliyorsa evlenebilir; sağlayamıyorsa evlenmesi mekruh (hoş karşılanmayan) olur.
Deliller
Çocuğa isim koyma ile ilgili doğrudan ayet olmamakla birlikte, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) çocuklarının isimlerini kendisinin koyduğu hadislerden anlaşılır:
“Peygamber (s.a.v) çocuklarının isimlerini kendisi koyardı.” (Buhari, Edeb 65)
İkinci evlilik ve eşitlik ile ilgili ayet ise şöyledir:
“Eğer yetim kızlar hakkında adaleti sağlayamayacağınızdan korkarsanız, size helal olan diğer kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikâhlayın. Eğer adalet edemezseniz, o zaman bir tane ile yetinin...” (Kur'an, Nisa 4:3)
Detaylı Açıklama
Çocuğa isim koyma hakkı konusunda, babanın önceliği Hanefi fıkhında vurgulanır çünkü babanın ailedeki sorumluluğu ve velayeti daha ön plandadır. Ancak annenin de isim koyması caizdir ve bu durumda isim geçerlidir. İslam'da isim koyma hakkı, çocuğun kimliğinin belirlenmesi açısından önemlidir ve iyi, güzel isimler koymak teşvik edilir. Anne isim koyduğunda babanın bunu kabul etmesi ve helal etmesi güzel bir davranıştır ancak bu, babanın isim koyma hakkını ortadan kaldırmaz.
İkinci evlilik meselesinde ise Kur'an-ı Kerim'de eşler arasında adaletin sağlanması şart koşulmuştur. Eğer erkek eşler arasında maddi, manevi ve sosyal açıdan adaleti sağlayabileceğine inanıyorsa ikinci evlilik yapabilir. Ancak adaleti sağlayamayacağına kanaat getirirse, bu durumda ikinci evlilikten kaçınması daha uygundur. Bu hüküm, ailede huzurun ve adaletin korunması için konulmuştur.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de babanın isim koyma hakkı önceliklidir. Maliki mezhebinde ise annenin isim koyması daha fazla kabul görür. Ancak genel olarak tüm mezhepler isim koymada babanın önceliğini kabul eder. İkinci evlilikte ise mezhepler arasında temel fark yoktur; hepsi adalet şartını vurgular.
Sonuç
Değerli Müslüman, çocuğa isim koyma hakkı öncelikle babadadır ancak annenin isim koyması da geçerlidir. İkinci evlilikte ise adaleti sağlayabilecekseniz evlenebilirsiniz, sağlamayacaksanız kaçınmanız daha uygundur. Her iki konuda da kolaylaştırıcı ve adaletli davranmak İslam'ın ruhuna uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
